Κάθε σέξι νέος
Ηταν στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1990, όταν σε προεκλογική περίοδο κάναμε ένα ας πούμε χιουμοριστικό θέμα στο περιοδικό «Ταχυδρόμος» με τίτλο και περιεχόμενο «Πες μου πώς ντύνεσαι, να σου πω τι ψηφίζεις». Φωτογραφίσαμε λοιπόν τέσσερα ζευγάρια (από πρακτορείο βοηθητικών ηθοποιών που τότε τους λέγαμε ακόμη κομπάρσους), υποτιθέμενους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Δημοκρατίας, του ΚΚΕ και του Συνασπισμού.
Τα πράγματα ήταν «τακτοποιημένα» εκείνη την εποχή. Τέσσερα κόμματα με απολύτως χαρακτηριστικούς ψηφοφόρους, όχι μόνο ως προς την ιδεολογία τους αλλά και ως προς το προφίλ τους· και την αισθητική τους. Στους Νεοδημοκράτες φορέσαμε κουστούμι και ταγέρ, στους Πασόκους κάτι σε μπουφάν φαντάζομαι και τζιν με «σακούλες» στα γόνατα, του ΚΚΕ θα φορούσαν υποθέτω καρό πουκάμισα. Οι πιο κομψοί ήταν, βεβαίως, αυτοί του Συνασπισμού. Πιο νέοι και κάτι σαν προανάκρουσμα των σημερινών «φασαίων» στο πιο συμμαζευμένο, αλτέρνατιβ νομίζω τους λέγαμε αλλά δεν θυμάμαι και καλά.
Ετσι ήταν πάντα ο Συνασπισμός που λίγο πριν λεγόταν ΚΚΕ Εσωτερικού και λίγο μετά ΣΥΡΙΖΑ. Το μικρότερο αλλά και το πιο συμπαθητικό κόμμα ακόμη και γι’ αυτούς που δεν το ψήφιζαν. Αυτό με τους περισσότερους διανοούμενους· και με τα ωραιότερα αγόρια και κορίτσια στις τάξεις του. Με επιρροές από την Ιταλία και τη Γαλλία. Και τις πιο μοντέρνες, για εκείνη την εποχή, αφίσες. Από τον Μαρξ με κάσκα μοτοσικλετιστή μέχρι αγόρια και κορίτσια σαν μοντέλα (οι κακές γλώσσες λέγανε ότι χρησιμοποιούσαν φωτογραφίες από το εξωτερικό). Ουδεμία σχέση με τα οργισμένα πρόσωπα στις αφίσες των άλλων «προοδευτικών» κομμάτων που, παρατηρώντας τες από κοντά, μπορούσες να διακρίνεις από την πέτρα και τα σφραγίσματα στα δόντια έως τον ιδρώτα στο πρόσωπο. (Μοναδική και άξια αναφοράς εξαίρεση, αφίσα του ΚΚΕ με την έφηβη τότε Κατερίνα Παπουτσάκη σε ένα τυχαίο ενσταντανέ από μία πορεία ειρήνης).
Τα αγόρια του «Ρήγα Φεραίου» (της νεολαίας του ΚΚΕ Εσωτερικού) φορούσαν γυαλιά Ρέιμπαν και τα κορίτσια κρατούσαν καλαθούνες. Και οι μεν και οι δε ήταν, στην πλειοψηφία τους, «γκομενάκια» στην εποχή που οι νεοδημοκράτες θεωρούνταν φλώροι και ξενέρωτοι και οι άλλοι υπερβολικά ταγμένοι για να έχουν στο μυαλό τους οτιδήποτε άλλο. Εξού και το σύνθημα από τα βάθη της δεκαετίας του 1980 «Ρήγας Φεραίος ο κάθε σέξι νέος» (και στη νεοσμυρνιώτικη εκδοχή του «Ο κάθε σέξι νέος είναι Πανιώνιος κι ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος»). Βέβαια, αν σκεφτώ τώρα ποιοι ήταν τότε στον «Ρήγα» με πιάνει μία μελαγχολία. Οι «σέξι νέοι» ήταν τότε ο Νίκος Φίλης, ο Νίκος Βούτσης, ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Χρύσανθος Λαζαρίδης. Τόσο sexiness δεν το αντέχω. Τέλος πάντων, αυτό το κόμμα που ήταν το πιο συμπαθές του πολιτικού σκηνικού «πνίγηκε» το περασμένο Σαββατοκύριακο στις αναθυμιάσεις των λυμάτων που το βοήθησαν να φτάσει την εξουσία.
Ρέκβιεμ για ένα όνειρο
Ο ΣΥΡΙΖΑ διαλύθηκε με τον πιο αυτοεξευτελιστικό τρόπο. Παραδόθηκε αμαχητί σε αυτόν που τον διέλυσε. Η ΕΛΑΣ του Τσίπρα δεν μπορεί να γίνει ο νέος ΣΥΡΙΖΑ διότι, αν γίνει, προς τι το rebranding; Δεν κρατήθηκαν ούτε τα προσχήματα από αυτούς που έτρεξαν να προσφέρουν γη και ύδωρ σε έναν φαντασιακό ηγέτη που δεν έχει καν μπετονάρει την ηγεσία του σε ένα κόμμα που ακόμη είναι στα χαρτιά. Και δεν πίστευα ποτέ ότι θα το έγραφα αυτό αλλά, τελικά η Ρένα Δούρου, ο Νίκος Παππάς και ο Παύλος Πολάκης αποδείχθηκαν, σε αυτήν την περίπτωση, οι πιο αξιοπρεπείς πολιτικά. Δεν ξέρω ποιους ακριβώς εννοούσε η Δούρου με το «Μας πετάτε στα σκυλιά και δεν μας πρέπει» που απηύθυνε στον Σωκράτη Φάμελλο. Πολλές φορές όμως «σκυλιά» είναι και τα όνειρα κι οι ελπίδες μιας νιότης. Ακόμη και οι μνήμες της. Σίγουρα, κάποιοι κύκλοι κλείνουν. Μπορεί, για κάποιους, να είναι βολικό και συμφέρον. Για όλους όμως, το ρέκβιεμ τους είναι μελαγχολικό.