Эронидаги икки ҳафталик намойишларда қарийб икки минг киши ҳалок бўлгани айтилди

Эрон расмийларидан бири Reuters агентлигига берган маълумотида, мамлакатда икки ҳафтадан бери давом этаётган норозилик акциялари вақтида қарийб икки минг нафар намойишчи ва хавфсизлик кучлари ходими ҳалок бўлганини билдирган. Эрон ташқарисидаги мухолиф гуруҳлар эса қурбонлар сони бундан ҳам юқори эканини даъво қилмоқда. Бу ҳақда podrobno.uz хабар беради.

Исмини ошкор қилмасликни сўраган мансабдор намойишчилар ва куч ишлатар тузилмалар вакиллари ўлими учун масъулиятни “террорчи гуруҳлар” зиммасига юклаган. Расмий позицияга кўра, норозиликлар устидан назоратни радикал унсурлар қўлга олган, уларнинг ҳаракатлари эса ташқаридан мувофиқлаштирилган. Мамлакат раҳбарияти тартибсизликларни авж олдириш ва терроризмни қўллаб-қувватлашда АҚШ ҳамда Исроилни бевосита айблаган.

Оғир иқтисодий вазият сабаб бошланган норозиликлар сўнгги камида уч йил ичида Эрон режими учун энг йирик синовлардан бири сифатида баҳоланмоқда. Жараён ўтган йили Исроил ва АҚШ зарбалари ортидан кучайган халқаро босим фонида кечмоқда.

Таҳлилчиларга кўра, Эрон аввал ҳам каттароқ норозилик тўлқинларини бошдан ўтказган. Бироқ бу галги намойишлар иқтисодий муаммолар кескинлашган, мамлакат ички жиҳатдан анча заифлашган паллага тўғри келаётгани билан ажралиб турибди.

Аввалроқ АҚШ президенти Доналд Трамп Эрон билан бизнес қиладиган ҳар қандай давлат маҳсулотларига 25 фоизлик импорт божлари жорий этилишини эълон қилган эди. Теҳрон бу баёнотга ҳозирча очиқ муносабат билдирмаган, Хитой эса ташаббусни танқид қилган. АҚШнинг қатъий санкциялари остидаги Эрон нефтининг асосий қисми Хитойга етказиб берилади, Туркия, Ироқ, БАА ва Ҳиндистон эса Эроннинг йирик савдо ҳамкорлари қаторига киради.

Эрон атрофидаги ноаниқлик кучаяр экан, Германия канцлери Фридрих Мертс ҳукумат ағдарилиши мумкинлигини айтган. Унинг сўзларига кўра, ҳозир “режимнинг сўнгги кунлари ва ҳафталари” кузатилмоқда, зўравонлик билан ҳокимиятни ушлаб туришга уринаётган ҳукумат эса амалда “якунига яқинлашган” бўлади.

Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи Мертс танқидини рад этиб, Берлинни иккиюзламачиликда айблаган ва “ишонч умиди барбод бўлганини” таъкидлаган. Шунингдек, у илгари Оқ уй махсус вакили Стив Уиткофф билан ҳам боғланган — бу Трампнинг Эрон режимига нисбатан ҳарбий куч ишлатиш таҳдидлари фонида юз берган.

Шу билан бирга, мамлакат бўйлаб норозиликлар ва кўп йиллик ташқи босимга қарамай, 1979 йилги Ислом инқилобидан бери ҳокимиятда бўлган тизимни якунлашга олиб келиши мумкин бўлган даражадаги бўлиниш куч тузилмаларида ҳозирча кўзга ташланмаяпти.

Расмийлар намойишларга нисбатан икки хил ёндашувни ушламоқда: иқтисодий муаммолар бўйича норозилик “қонуний” дея тан олинади, бироқ хавфсизлик чоралари кескин кучайтирилади.

Вазият юзасидан ишончли маълумот олишга алоқа чекловлари, жумладан интернет ўчирилиши ҳам халақит бермоқда. БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича бошқармаси телефон алоқаси тикланганини маълум қилган, аммо Эрон билан интернет алоқаси ҳануз беқарорлигича қолмоқда.