Хитой учар автомобилларни 2026 йил охирида етказишни бошлайди
Хитойда “учар автомобил” деб аталадиган, вертикал кўтарилиб-қўна оладиган янги авлод ҳаво транспорти бозорга янада яқинлашмоқда. Гап электр двигателли eVTOL (вертикал учиш-қўнишга мўлжалланган) қурилмалари ҳақида кетяпти: муҳандислар буни “кўргазмада учадиган технология”дан ҳақиқий хизматга айлантириш босқичига ўтказмоқчи.
Айрим ишлаб чиқарувчилар 2026 йилнинг ўзидаёқ аввалги буюртмалар бўйича етказиб беришни бошлаш, оммавий етказиб беришни эса 2026 йил охиригача йўлга қўйиш режаларини тилга оляпти.
Масала фақат техникада эмас, қоидаларда ҳам
Бундай транспорт учун “учади-ю, қўнади” деган гапнинг ўзи камлик қилади — унинг шаҳар ичида хавфсиз ҳаракатланиши, йўналишлар, ҳаво йўлаклари, қўниш майдончалари ва диспетчерлик назорати бўйича аниқ регламент керак. Хитойда айнан шу йўналишда “паст баландликдаги иқтисодиёт” (low-altitude economy) деган катта дастур тезлашгани айтиляпти: туризм, логистика, қутқарув хизматлари ва кейинроқ йўловчи ташиш.
Шу нуқтада муҳим жиҳат — қонунчилик ҳам янгиланмоқда. Масалан, Хитойда фуқаро авиацияси қонунига ўзгартишлар киритилиб, дронлар ва хавфсизлик талабларини расмий тартибга солиш кучайтирилгани, қоидаларнинг бир қисми 2026 йил 1 июлдан кучга кириши хабар қилинган. Бу паст баландликдаги ҳаво ҳаракатига доир умумий назоратни қаттиқроқ тизимга солишга хизмат қилади.
Қайси шаҳарлар “учар транспорт”га йўл очиши мумкин
Хитойнинг бир қатор йирик шаҳарлари паст баландликда ҳаво транспорти инфратузилмасини режалаштириш ва меъёрларни янгилашга тайёрланаётгани ҳақида турли манбаларда маълумотлар учрайди. Айниқса, Шэньчжэнь каби шаҳарларда паст баландликдаги ҳаво майдонларини босқичма-босқич очиш, қўниш-учиш нуқталари тармоғини шакллантириш каби режалар тилга олинган.
Бу дегани: 2026 йилга бориб техника тайёр бўлса ҳам, унинг оммавий ҳаётга кириб келиши шаҳар инфратузилмаси ва қонун-қоидалар “улгуриши”га қаттиқ боғлиқ бўлади.
Нега бу Хитой учун катта сигнал?
Таҳлилчилар бу сегментни Хитой маҳсулотларининг технологик рақобатбардошлигига янги далил, деб кўряпти: ишлаб чиқариш, сертификатлаш, инфратузилма ва бозорни бир вақтнинг ўзида “югуртириш” — катта давлат масштабидаги иш. Шу сабаб ҳам айрим компаниялар 2026 йилнинг иккинчи ярмидаёқ етказиб бериш ҳақида гапира бошлаган.
Якунда бир нарса аниқ: “учар автомобил” мавзуси энди фантастика эмас, лекин ҳали ҳам “сабр ва қоидалар” режимида. Агар 2026 йил охиригача биринчи реал етказиб беришлар бошланса, кейинги босқичда энг катта кураш — хавфсиз, арзон ва оммавий хизматга айлантириш бўлади.