Τι κρύβει η συζήτηση για επέκταση χωρικών υδάτων
Την πρόθεσή της να ασκήσει το αναφαίρετο, μονομερές δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ν.μ. – όπως προβλέπει η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας – εκπέμπει εσχάτως η Αθήνα εμφατικά, ενώ ταυτόχρονα πορεύεται προς τη συνέχιση του διμερούς, δομημένου διαλόγου με την Άγκυρα στο πλαίσιο του επικείμενου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, με τις δύο πλευρές να βρίσκονται στην τελική ευθεία οριστικοποίησης της ημερομηνίας διεξαγωγής του.
Στο μονομερές δικαίωμα που ανάγεται στην κυριαρχία της χώρας αναφέρθηκαν δημοσίως τα τελευταία 24ωρα τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης (μέσω παρέμβασης στη Βουλή και δύο συνεντεύξεων) όσο και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας. Και οι δύο υπουργοί, στις σχετικές τοποθετήσεις τους, επισημαίνουν πως πρόκειται για δικαίωμα κυριαρχίας το οποίο η Ελλάδα έχει ήδη ασκήσει στο Ιόνιο, ενώ, αναφορικά με τον χρόνο άσκησης του εν λόγω δικαιώματος, αυτό που τονίζεται είναι πως «ο κατάλληλος χρόνος θα επιλεγεί από την ελληνική πολιτεία» (Γεραπετρίτης) καθώς επίσης ότι ο χρονισμός αποτελεί «στάθμιση εθνικού συμφέροντος» (Δένδιας). Σε σχέση με τον τρόπο, τώρα, που θα ασκηθεί η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. και στα υπόλοιπα σημεία της χώρας, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας έχει αναφέρει πως σχεδιάζεται να υπάρξει σχετική διαβούλευση «μεταξύ των ελληνικών πολιτικών σχηματισμών, μεταξύ της κυβέρνησης και της Βουλής» προκειμένου, όπως σημείωσε, «να υπάρχει μια κοινή θέση, μια κοινή συναίνεση». Και αφού προηγηθεί η απαιτούμενη διαβούλευση, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, τότε θα έρθει το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή, με τον ίδιο, επιπλέον, να επισημαίνει πως ο χρονισμός για μια τέτοια πρωτοβουλία έχει και πολιτικό χαρακτήρα.
Προετοιμάζουν το έδαφος
Η κυβέρνηση, παρότι δεν έχει προσώρας ανοίξει τα χαρτιά της ως προς τον προγραμματισμό μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, δείχνει να κινείται προς αυτή την κατεύθυνση προετοιμάζοντας το έδαφος στο εσωτερικό της χώρας, με το θέμα ωστόσο να μην έχει ωριμάσει αρκετά ώστε να μπορεί κανείς να πει με ασφάλεια πως πρόκειται για κίνηση που θα σημειωθεί κατά την τρέχουσα κυβερνητική περίοδο, χωρίς βεβαίως και να μπορεί να αποκλειστεί. Σενάρια που διακινούνται και μιλούν για τμηματική επέκταση δεν επιβεβαιώνονται, ενώ είναι σαφές ότι απορρέουν από την τουρκική μετατόπιση, στον απόηχο της συζήτησης για την άρση του casus belli, και τις δηλώσεις του τούρκου ΥΠΕΞ πως οι δύο πλευρές («εσείς λέτε 12 ν.μ., εμείς λέμε 6 ν.μ.») μπορούν να τα βρουν κάπου στη μέση. Η ελληνική πλευρά βεβαίως, με κάθε ευκαιρία, φροντίζει να επαναλαμβάνει πως ζητήματα που αφορούν την κυριαρχία της και αποτελούν μονομερές δικαίωμα δεν τίθενται προς διμερή συζήτηση, υπενθυμίζοντας, ταυτόχρονα, πως στο πλαίσιο του ελληνοτουρκικού διαλόγου η μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς διαδικασίας είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Οδεύοντας προς τη συνάντηση κορυφής Μητσοτάκη – Ερντογάν και με φόντο τη διετή τουρκική NAVTEX που δεσμεύει το μισό Αιγαίο στο πλαίσιο νέας τακτικής αμφισβητήσεων, γίνεται σαφές πως η Αθήνα θα συνεχίσει να εκπέμπει το μήνυμα πως δεν φοβάται τον διμερή διάλογο με την Τουρκία, τουναντίον, τον επιδιώκει ως «δικλίδα ηρεμίας, σταθερότητας και καλής γειτονίας». Οσο για τις τουρκικές αντιδράσεις («Χουριέτ»), σύμφωνα με τις οποίες το νόμιμο δικαίωμα κυριαρχίας της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο χαρακτηρίζεται ως «υποτιθέμενο» και ως «ντε φάκτο κατάληψη των διεθνών υδάτων», το ελληνικό ΥΠΕΞ, διά του επικεφαλής του, υπογραμμίζει πως «η ενάσκηση νόμιμου δικαιώματος δεν μπορεί και δεν πρέπει να προκαλεί κρίση στη σχέση μεταξύ δύο γειτονικών χωρών, πολλώ δε μάλλον δεν μπορεί να συνιστά λόγο απειλής».