Mνήμη, μήτηρ σοφίας

Η εικόνα μιας μητέρας που χαϊδεύει το παιδί της. Αρχετυπική, συγκινητική. Πάντα. Σε όποιο πλαίσιο κι αν ενταχθεί. Ακόμα και σε αυτό της Eurovision, που συνηθίζει να αμβλύνει έννοιες. Ο Ακύλας, παιδί της εποχής του, όπως και το τραγούδι που θα μας εκπροσωπήσει στον διαγωνισμό. Κρυφοκοιτάξαμε λίγο την αγκαλιά με τη μαμά του, στην οποία απευθύνει κάποιους από τους στίχους του – εκείνους που γίνονται πιο μελωδικοί. Μάλλον διψάμε για εικόνες και πράξεις που προκαλούν συγκίνηση, αν κρίνουμε από το πόσα γράφτηκαν για τούτη τη σκηνή. Μήπως στην εποχή της όλο και μεγαλύτερης «αποσύνδεσης» ένα χάδι και η υπενθύμιση «είμαι εδώ» είναι ΤΟ μήνυμα – ασχέτως μουσικής υπόκρουσης;

Καλή κινεζική χρονιά του Αλόγου να έχουμε – στην Κίνα την υποδέχθηκαν με ένα σόου ρομπότ να χορεύουν εντυπωσιακά, ανοίγοντας νέες συζητήσεις για τις δυνατότητές τους. Την ίδια ώρα, δύο ειδικοί που εργάζονταν ως στελέχη στις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, ο Μρίνανκ Σάρμα στην Ahtropic και η Ζόι Χίτσιγκ στην OpenAI, αποχώρησαν προειδοποιώντας ότι «ο κόσμος βρίσκεται σε κίνδυνο». «Οι βοηθοί ΤΝ μάς κάνουν λιγότερο ανθρώπινους, διαβρώνοντας την ανθρωπινότητά μας» τόνισαν. «Οι άνθρωποι μιλούν σε chatbots για τους ιατρικούς φόβους τους, τα προβλήματα στις σχέσεις τους, τις πεποιθήσεις τους για τον Θεό και τη μετά θάνατον ζωή. Οι απαντήσεις, σε μεγάλο βαθμό, είναι κατευθυνόμενες». Καλή χρονιά, είπαμε;

Δύο ελληνίδες ερευνήτριες εργάζονται σε ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα του πλανήτη – την Ανταρκτική. Συλλέγουν κρίσιμα δεδομένα για τη θαλάσσια τροφική αλυσίδα και τη βιομάζα των πολικών οικοσυστημάτων, καταδυόμενες σε θάλασσες με θερμοκρασία μόλις 2 βαθμών Κελσίου, εν μέσω του πολικού καλοκαιριού. Η Διονυσία-Χριστίνα Ρηγάτου, ωκεανογράφος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και η Ελένη Κυτίνου, βιολόγος από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, χαρτογραφούν, στο πλαίσιο αποστολής του Βουλγαρικού Ινστιτούτου Ανταρκτικής, το παράκτιο τροφικό πλέγμα με στόχο να καταγραφεί η βιομάζα και να διαπιστωθεί πώς μεταβάλλεται το οικοσύστημα υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής. Ελληνική παρουσία σε μια περιοχή κομβική για το κλίμα και τη γεωπολιτική.

Για μια στιγμή, όταν συνειδητοποιήσαμε ποιοι μας κοιτούν μέσα από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες, μας κόπηκε η ανάσα. Και μετά, τους κοιτάξαμε καλύτερα και για μια στιγμή αναπνεύσαμε όλοι μαζί. Οι 200 Ελληνες που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του ’44 στο Σκοπευτήριο Καισαριανής δεν έχουν πια μόνο όνομα για εμάς: έχουν πρόσωπο, οικογένειες, επαγγέλματα, αγάπησαν και αγαπήθηκαν. Φυλακίστηκαν από συμπατριώτες μας δωσίλογους, ζήτησαν να πάνε στο μέτωπο, αλλά στάλθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα των Ναζί. Τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο στα καμιόνια που τους μετέφεραν εκεί. Τι ειρωνεία! Το βλέμμα που κατέγραψε τη θηριωδία ανήκε στους εκτελεστές. Οπως έλεγε ο Μπαρτ, «η φωτογραφία είναι αυτό που δεν αλλάζει ποτέ, ακόμα και όταν έχουν τελειώσει όλα».