جنگ در ایران و افزایش بهای مواد خوراکی و نفتی در افغانستان
به دنبال آغاز جنگ در ایران، خانم احمدی باشنده هرات در همسایگی آن کشور از افزایش بهای مواد خوراکی و نفتی در بازارهای افغانستان نگران است.
«این وضعیتی که در ایران است بالای افغانستان هم بسیار تأثیر بدی گذاشته، نرخ گاز {مایع} و گوجه {بادنجان رومی} و چیزهای دیگر که به خانه ضرورت است، بسیار زیاد قیمت شده.»
او که به دلایل امنیتی خواست نام مکملش در گزارش ذکر نشود، به رادیو آزادی روز سهشنبه (۱۲ حوت) بیشتر گفت:
«وضعیت اقتصادی در هرات و در مجموع در ۳۴ ولایت افغانستان بسیار خراب است. حالا که در ایران کشور همسایۀ ما جنگ شده، بسیار قابل تشویش است. اول خودم به صفت یک خانم بسیار زیاد مشکلات اقتصادی دارم.»
در پایتخت کابل هم مردم نگراناند.
احمد فیضی، کتابفروش، میگوید که از چند روز به اینطرف قیمتها در بازار افزایش یافته و خرید روزمره برای خانوادهاش دشوار شده است.
«همه چیز بسیار قیمت شده، مثلاً یک بوتل مربا ۸۰ افغانی بود، حالا ۱۵۰ افغانی شده. گاز کیلوی ۶۰ افغانی بود و اکنون میخریم کیلوی ۷۵ افغانی. نگرانم که مردم گرسنه و بیهمهچیز نمانند.»
بازارهای افغانستان عمدتاً به ایران، پاکستان و برخی از کشورهای آسیای مرکزی متکی بوده است. با توقف واردات از پاکستان، تمرکز بازار بر ایران افزایش یافت، اما با آغاز جنگ، قیمتها در بازارهای افغانستان بالا رفته است.
وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان قبلاً گفته بود که میزان داد و ستد تجاری با ایران در شش ماه نخست امسال خورشیدی به بیش از یک میلیارد و ششصد میلیون دالر میرسد.
خیال محمد، دکاندار در منطقۀ کوتۀ سنگی کابل، تأیید میکند که نرخ مواد ارتزاقی در چند روز اخیر بیشتر از پیش افزایش یافته است:
«دو سه روز پیش نرخ یک قوطی روغن ۱۸۰۰ افغانی بود و تا ۲۲۰۰ افغانی افزایش یافته است، قیمت یک بوری بوره از ۲۴۰۰ افغانی به ۲۹۰۰ افغانی رسیده، نرخ یک بوری چای ۵۰۰ تا ۶۰۰ افغانی تفاوت کرده است، نرخ یکدانه تخممرغ از ۷ افغانی به ۹ افغانی افزایش یافته است. همینطور قیمت رُب، مربا و ماکارونی بالا رفته.»
آذرخش حافظی، عضو هیئت مدیرۀ اتاق تجارت و سرمایۀگذاری افغانستان، از ادامۀ این وضعیت هشدار میدهد:
«اکثراً مواد اولیه و سوخت از ایران میآمد. هرگونه اختلالی در این واردات سبب کاهش جنس در بازار و طبعاً به دلیل عدم عرضه و بالا بودن تقاضا، قیمتها بالا میرود و تنها مسئله بالارفتن قیمت نیست، تشویش من این است که قحطی به وجود نیاید.»
در همین حال، از ایران خبر میرسد که این کشور صادرات محصولات غذایی و زراعتی را تا اطلاع ثانوی ممنوع کرده است.
به گزارش رسانههای ایران، تصمیم در این باره در راستای اولویتدهی به تأمین کالاهای اساسی و ضروری مورد نیاز شهروندان این کشور و با درنظر داشت شرایط کنونی اتخاذ شده است.
از جانب دیگر، سپاه پاسداران ایران به تمامی نفتکشها و کشتیهای باربری در مورد عبور از تنگۀ هرمز هشدار داده و گفته است کشتیهایی که هشدار را نادیده بگیرند، هدف حملات نیروی بحری سپاه قرار خواهند گرفت.
قیمت نفت خام در بازارهای جهانی روز سهشنبه به بیش از ۸۲ دالر در هر بشکه رسید. پیش از آغاز حملات امریکا و اسرائیل به ایران، قیمت هر بشکه نفت حدود ۷۲ دالر بود.
از روز دوشنبه و همزمان با باز شدن بازارهای مالی در اروپا، قیمت گاز مایع نیز شاهد افزایش ۵۰ درصدی بود.