Η Ακροδεξιά ψαρεύει νέα μέλη στο Διαδίκτυο – Τι αποκαλύπτει έρευνα των «ΝΕΩΝ»

Το Διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιλέγουν ακροδεξιές ομάδες για να προπαγανδίσουν τα μηνύματά τους και να στρατολογήσουν νέα μέλη, ενώ ταυτόχρονα φαίνεται να υιοθετούν ένα πιο «φιλικό» προφίλ, προσπαθώντας να γίνουν πιο ελκυστικές στο ευρύ κοινό και κυρίως στις νεότερες ηλικίες. Στο επίκεντρο φαίνεται πως βρίσκονται μικρές, διάσπαρτες ομάδες που ασχολούνται με τα μαχητικά αθλήματα και έχουν διεθνείς διασυνδέσεις.

Η έρευνα των «ΝΕΩΝ» σε διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνει ότι αντίστοιχες ομάδες υπάρχουν και στην Ελλάδα, όπου διατηρούν στενές σχέσεις και λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία με γνωστές ακροδεξιές οργανώσεις, χωρίς όμως αυτή η δραστηριότητά τους να περνάει «κάτω από τα ραντάρ» των αρμόδιων αρχών.

«Πρόκειται για ακροδεξιούς που προσπαθούν να παρουσιαστούν πιο mainstream και όχι με τη στερεοτυπική εικόνα που έχουμε για αυτούς» ξεκαθάρισε από την αρχή της συζήτησής μας ο Μάικλ Κόλμπορν, καναδός δημοσιογράφος της ερευνητικής πλατφόρμας Bellingcat, ο οποίος έχει ερευνήσει σε βάθος αυτές τις ομάδες. Σύμφωνα με τον ίδιο, η νεότερη αυτή τάση εντός των τειχών της διεθνούς Ακροδεξιάς βασίζεται στη δημιουργία μιας ξεχωριστής κουλτούρας, μιας συγκεκριμένης αισθητικής που έχει προμετωπίδα την αρρενωπότητα, την υγιεινή ζωή και τη γυμναστική, η οποία σε πρώτη όψη ίσως να μοιάζει αθώα, κρύβει όμως από πίσω τη ρητορική και πολιτική μίσους του συγκεκριμένου χώρου.

Εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι και τα σόσιαλ, χωρίς τα οποία, όπως λέει, δεν θα υπήρχε αυτό το rebranding που επιχειρείται στους κόλπους της Ακροδεξιάς. «Μπορούν να διαδίδουν αυτές τις εικόνες και αυτή την αισθητική τους γρήγορα και σε πολύ κόσμο και να το παρουσιάζουν πιο ελκυστικό για να στρατολογούν κυρίως νεότερες ηλικίες» σημειώνει. «Αποτυπώματα» των παραπάνω βρήκαμε στην πλατφόρμα Telegram, στο TikTok και στο Instagram – τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Οι βασικοί «παίκτες» σε αυτή τη νέα τάση είναι οι ομάδες Active Clubs. Πρόσφατη έκθεση του Κέντρου Τεκμηρίωσης και Καταπολέμησης του Εξτρεμισμού, μιας υπηρεσίας της κυβέρνησης της Δανίας, σημειώνει ότι πρόκειται για ένα «διεθνές ακροδεξιό δίκτυο που οργανώνεται σε τοπικό επίπεδο από ομάδες που λειτουργούν κλαμπ μεικτών πολεμικών τεχνών». Στην ίδια αναφορά τονίζεται ότι σύμφωνα με την υπηρεσία πληροφοριών της χώρας οι συγκεκριμένες ακροδεξιές ομάδες αποτελούν «ένα παράδειγμα όπου η σωματική άσκηση συνδυάζεται με διαδικτυακές δραστηριότητες και ιδεολογική κατήχηση».

«Στο μάτι» των Αρχών έχουν μπει και άλλες χώρες. Ρεπορτάζ της εφημερίδας «The Guardian», που επικαλείται απόρρητη αναφορά της υπηρεσίας πληροφοριών του Καναδά, υπογραμμίζει την απειλή της αυξανόμενης διεθνούς συνεργασίας των Active Clubs και τη δυνατότητα ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ τους. Πρόσφατα, στη Σουηδία, τέσσερις νεαροί – ηλικίας από 20 έως 23 ετών, μέλη ενός τοπικού Active Club – καταδικάστηκαν σε φυλάκιση για ρατσιστικές επιθέσεις στη Στοκχόλμη. Ο ερευνητής Κόλμπορν ορίζει τα Active Clubs ως «θερμοκοιτίδες βίας» και προσθέτει πως πρόκειται μεν για ένα πιο «χαλαρό» δίκτυο, χωρίς σαφείς οργανωτικές και ξεκάθαρες ιεραρχικές δομές, το οποίο όμως έχει διεθνείς διασυνδέσεις και επαφές με υπάρχουσες ακροδεξιές ομάδες και κόμματα. Χαρακτηριστικά, ανέφερε ως παράδειγμα την πρόσφατη επίσκεψη μελών του σουηδικού Active Club στο Αμστερνταμ για να συναντηθούν με τους ομοϊδεάτες τους. Επειτα, υπάρχουν αναφορές για σχέσεις με υπάρχοντα ακροδεξιά κόμματα, όπως για παράδειγμα στη Γερμανία, όπου το εκεί «παράρτημα» φέρεται να διατηρεί επαφές με την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD).

Την ίδια στιγμή, το «Παγκόσμιο πρόγραμμα κατά του μίσους και του εξτρεμισμού», μια ΜΚΟ με έδρα τις ΗΠΑ, κάνοντας έρευνα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπολόγισε ότι υπάρχουν 187 ενεργές ομάδες Active Club σε 27 χώρες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Οι αριθμοί αυτοί, που δεν έχουν επιβεβαιωθεί από επίσημες πηγές, δείχνουν μια αύξηση της τάξης του 25% σε σχέση με το 2023 – έστω κι αν δεν είναι ξεκάθαρο εάν η ύπαρξη μιας ομάδας με αυτό το όνομα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανταποκρίνεται και σε δραστηριότητα στον πραγματικό κόσμο.

Οι νεότερες ομάδες Active Clubs ανήκουν στην ομπρέλα της λεγόμενης «Λευκής Υπεροχής 3.0». Πρόκειται για μετεξέλιξη του κινήματος της alt-right – που, με τη σειρά του, ήταν συνέχεια του «πρώτου κύματος» Ακροδεξιάς στις ΗΠΑ, της Κου Κλουξ Κλαν – το οποίο ξεκίνησε περίπου το 2019 από τον αμερικανό ακροδεξιό ακτιβιστή Ρόμπερτ Ρούντο. Ο Ρούντο ταξίδεψε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης (κυρίως στα ανατολικά και τα Βαλκάνια), όντας μάλιστα καταζητούμενος από τις ΗΠΑ για κάποια χρόνια, συναντώντας ομοϊδεάτες του και διαδίδοντας τις απόψεις του για τη μορφή που πρέπει να πάρει η διεθνής ακροδεξιά σκηνή. Τελικά συνελήφθη σε ένα γυμναστήριο στη Ρουμανία το 2023 και εκδόθηκε στις ΗΠΑ, όπου καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκιση για συμμετοχή σε βίαιες διαδηλώσεις στην Καλιφόρνια την περίοδο 2017-2018. Αλλά η απειλή είναι πολύ ευρύτερη…

Πυρήνες και στην Ελλάδα

Ο Ρούντο φέρεται να είχε επισκεφθεί την Ελλάδα τουλάχιστον δύο φορές – το 2020 και το 2022 –, ενώ φωτογραφίες και βίντεο που είχε αναρτήσει στο Διαδίκτυο φανερώνουν σχέσεις με εγχώριους ομοϊδεάτες του. Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2025, στην πλατφόρμα Telegram έκανε την εμφάνισή της μια ομάδα με όνομα «Active Club Hellas». Αν και με μικρή απήχηση (μερικές εκατοντάδες συνδρομητές), παραμένει ενεργή μέχρι σήμερα, ανεβάζοντας προπαγανδιστικό περιεχόμενο και φωτογραφίες. Από κοινές προπονήσεις στα μαχητικά αθλήματα με μέλη ενός λιθουανικού Active Club, μέχρι φωτογραφίες του ίδιου του Ρούντο και δράσεις ακτιβισμού, η συγκεκριμένη ομάδα φαίνεται πως διατηρεί στενές σχέσεις και με τη Νεολαία της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσής Αυγής.

Σε TikTok και Instagram

Αστυνομική πηγή που ερευνά τον συγκεκριμένο χώρο μας μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας και ανέφερε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια «μετακίνηση» ακροδεξιών ομάδων στο Διαδίκτυο και τα social media – κυρίως σε TikTok και Instagram. Ερευνα των «ΝΕΩΝ» στις συγκεκριμένες πλατφόρμες αποκαλύπτει δεκάδες σχετικά προφίλ, τα περισσότερα από τα οποία δείχνουν να συνδέονται είτε με τη Χρυσή Αυγή είτε με τους αυτοαποκαλούμενους «Αυτόνομους Εθνικιστές» – οι οποίοι, με τη σειρά τους, πιθανότατα διατηρούν δεσμούς με την ακροδεξιά ProPatria. Οι «ακόλουθοι» των ομάδων αυτών μπορεί να ξεκινούν από μερικές δεκάδες και να φθάνουν έως αρκετές εκατοντάδες ή και χιλιάδες. Το περιεχόμενο που κοινοποιούν αφορά από δράσεις ακτιβισμού – μέχρι και «περιπολίες» σε κεντρικούς δρόμους πόλεων, προώθησης δράσεων και εκδηλώσεων ή φωτογραφίες και βίντεο συμμετοχής σε εκδηλώσεις του εξωτερικού και δικτύωσης με ομοϊδεάτες και αντίστοιχες ομάδες σε διάφορα μέρη της Ευρώπης.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η μετακίνηση στον ψηφιακό κόσμο πολλών ακροδεξιών ομάδων, που έχουν στοιχεία ιεραρχίας και οργανωμένης δομής και δράσης, συνοδεύεται από τη μείωση οργανωμένων επιθέσεων, όπως παρατηρούνταν παλαιότερα. Χαρακτηριστικά, το 2025 δεν υπήρξε καμία οργανωμένη επίθεση από ακροδεξιά ομάδα στην Αττική.

Σε κάποιες περιπτώσεις, βεβαίως, ο ψηφιακός και ο πραγματικός κόσμος «συνδυάζονται». Τον περασμένο Μάιο στη Θεσσαλονίκη οι Αρχές εξάρθρωσαν την ακροδεξιά οργάνωση ΕΝΕΘ (Εθνικιστική Νεολαία Θεσσαλονίκης). Συνελήφθησαν 29 άτομα, εκ των οποίων τα 13 ήταν ανήλικα. Τα μέλη της φέρονται πως συμμετείχαν σε βίαιες επιθέσεις κατά πολιτικών τους αντιπάλων, ενώ χρησιμοποιούσαν το Telegram για να επικοινωνούν τόσο μεταξύ τους όσο και με τον «έξω κόσμο», προωθώντας τις δράσεις τους. Η ίδια ομάδα ήταν γνωστή και με την ονομασία «Defend Salonica».