Η «συμφωνία Τραμπ» για τη Γροιλανδία – Το σχέδιο του 2019 και τι συνέβη στο Νταβός

O Τραμπ μάλλον τα κατάφερε. Ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται. Κατά την παρουσία του στο Νταβός ανακοίνωσε ότι προέκυψε ένα πλαίσιο συμφωνίας για την Γροιλανδία και σαν αποτέλεσμα δεν θα επιβάλλει τους δασμούς για τους οποίους είχε προειδοποιήσει του Ευρωπαίους που δεν συμφωνούσαν με τα σχέδιά του.

Ξαφνικά εμφανίζεται πιο «γλυκός», πιο συνεργάσιμος, χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια δεν μπορεί και πάλι να αλλάξει.

Πότε όμως δημιουργήθηκαν οι αιτιάσεις Τραμπ και τι φαίνεται να συνέβη στο Νταβός;

Ήταν 2019 κατά τη διάρκεια της τότε προεδρίας του που ο Ντόναλτ Τραμπ εξέφρασε για πρώτη φορά δημόσια την ιδέα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκτήσουν τη Γροιλανδία. Και τότε οι λόγοι που επικαλέστηκε ήταν λόγοι στρατηγικής ασφάλειας, γεωπολιτικής παρουσίας στην Αρκτική και πρόσβασης σε φυσικούς πόρους (σπάνιες γαίες, ενέργεια). Η αντίδραση τόσο της κυβέρνησης της Δανίας όσο και των τοπικών αρχών της Γροιλανδίας ήταν άμεση και κατηγορηματική: το νησί δεν πωλείται. Η ένταση μάλιστα οδήγησε στην ακύρωση επίσημης επίσκεψης του Τραμπ στη Δανία εκείνη την περίοδο.

Κάτι ανάλογο ζήσαμε και τους τελευταίους μήνες του 2025 για να φτάσουμε σήμερα στις 22 Ιανουαρίου να μιλάμε για μια συμφωνία που φαίνεται να έχει επιτευχθεί μεταξύ Τραμπ και Ρούτε ή ΝΑΤΟ.

Οι εξελίξεις στο Νταβός –Από την διάλυση του ΝΑΤΟ στη συμφωνία

Το 24ωρο που πέρασε είχε τόσες πολλές αλλαγές που νομίζω εξέπληξε ακόμα και τους συνεργάτες του Αμερικανού Πρόέδρου. Πρώτα έστρεψε την προσοχή του στην έμμεση απειλή στρατιωτικής δράσης, μετά στην απειλή δασμών και τέλος στην επιμονή του να αναλάβει την κυριαρχία της Γροιλανδίας. Όλα αυτά μέσα σε μερικά 24ωρα.

Έφτασε στο Νταβός εν μέσω μιας έντονης αντιπαράθεσης. Για πρώτη φορά άλλωστε, η Ευρώπη εμφανίστηκε ενωμένη και σταθερή σε μια άποψη. Φτάνοντας λοιπόν στο Νταβός και μετά τις πρώτες συναντήσεις τα ενδεχόμενα είναι μάλλον 3.

• Η ενότητα της Ευρώπης «φόβισε» τον Τραμπ
• κατάλαβε ότι η επεκτατική του πολιτική είχε ξεπεράσει τα όρια και περιόρισε αυτά που ήθελε.
• Απλά έβαλαν όλοι νερό στο κρασί τους.

Ίσως αυτό μπορεί να εκφραστεί και από την φράση που χρησιμοποίησε κατά την διάρκεια ομιλίας του. «Θέλω ένα κομμάτι πάγου». Φυσικά αυτή η φράση έχει μεγάλη διαφορά από το «θα κάνω την Γροιλανδία την 51η Πολιτεία»

Πού βρισκόμαστε τώρα – και τι ακολουθεί; «Διαβάζοντας» τις δηλώσεις Τραμπ

Αυτό που αναφέρεται είναι ότι είμαστε πολύ μακριά ακόμα από μια ολοκληρωμένη συμφωνία. Όπως γράφει και ο ανταποκριτής του Skynews Mark Stone, μάλλον είμαστε στην ίδια θέση με την προηγούμενη εβδομάδα, όταν οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας συναντήθηκαν με την ομάδα του Τραμπ. Συζήτησαν τότε να σχηματίσουν μια «ομάδα εργασίας» για να αναζητήσουν μια μέση λύση που θα αντιμετωπίσει τις ανησυχίες του Τραμπ για την ασφάλεια, χωρίς να παραδώσει την κυριαρχία της Γροιλανδίας. Αυτό

που βλέπουμε τώρα είναι την αποδοχή της συμμετοχής στην ομάδα εργασίας από τον Ντόνταλτ Τραμπ, μετά βέβαια και την παρέμβαση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μάρκ Ρούτε.

Και οι δύο πλευρές θα αναζητήσουν μια μέση λύση που δεν θα παραδώσει τη Γροιλανδία στην Αμερική. Άλλωστε δεν άφησε να εννοηθεί κάτι τέτοιο ούτε ο ίδιος ο Τραμπ όταν ερωτήθηκε από τον δημοσιογράφο του CNBC αν περιλαμβάνει κυριαρχία της Γροιλανδίας η συμφωνία. Η απάντηση που έδωσε είναι «είναι περίπλοκο» και θα «το εξηγήσουμε λέξη – λέξη».

Είναι πιθανό η μέση λύση να περιλαμβάνει κάποιο είδος συμφωνίας παρόμοιας με τις στρατιωτικές βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο γράφουν διεθνείς αναλυτές και ανταποκριτές.

Βάση ενός τέτοιου σχεδίου νέες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ θα δημιουργηθούν σε ακατοίκητα μέρη της Γροιλανδίας με συμφωνία μίσθωσης ή πώλησης. Θα γίνουν αμερικανικό έδαφος, αλλά η κυριαρχία της Γροιλανδίας θα παραμείνει αμετάβλητη.

Με αυτόν τον τρόπο ο Τραμπ μπορεί να ολοκληρώσει το πρόγραμμά του για τον «Χρυσό θόλο» αυτό το αμυντικό όπλο που είναι ισχυρότερο, όπως έχει πολλάκις δηλώσει, ακόμα και από το «Iron dome» των Ισραηλινών.

Για πρώτη φορά ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται γενναιόδωρος. Είπε ότι με αυτόν τον τρόπο θα προστατευθούν και κράτη της Ευρώπης ενώ συμπλήρωσε ότι από την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου και των σπάνιων γαιών θα υπάρξει όφελος και για όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και όχι μόνο οι ΗΠΑ.