Σουηδία: Η κυβέρνηση θα καταθέσει νομοσχέδιο για φυλάκιση ανηλίκων από τα 13 έτη για βαριά εγκλήματα

Η σουηδική κυβέρνηση ανακοίνωσε σήμερα την πρόθεσή της να καταθέσει νομοσχέδιο που προβλέπει τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης από τα 15 στα 13 έτη για σοβαρά εγκλήματα. Η πρωτοβουλία αυτή ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή ποινών κάθειρξης σε ανηλίκους σε ορισμένες περιπτώσεις.

Το σχέδιο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλές αρχές – μεταξύ των οποίων η αστυνομία, οι σωφρονιστικές υπηρεσίες και οι εισαγγελείς – τάσσονται κατά της ρύθμισης.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρέμερ διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για «γενική μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης», αλλά για στοχευμένη αλλαγή που αφορά τα σοβαρότερα εγκλήματα.

«Πρόκειται να τη μειώσουμε για τα σοβαρότερα εγκλήματα, όπως τους φόνους, τις απόπειρες φόνου, τις βομβιστικές επιθέσεις με επιβαρυντική περίσταση, τα εγκλήματα με τη χρήση όπλων και τους βιασμούς, όλα με επιβαρυντικές περιστάσεις», τόνισε ο Στρέμερ.

Η έξαρση της βίας και η εμπλοκή ανηλίκων

Η Σουηδία αντιμετωπίζει εδώ και μια δεκαετία έξαρση βίας που συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, κυρίως λόγω συγκρούσεων μεταξύ αντίπαλων συμμοριών για τον έλεγχο της αγοράς ναρκωτικών.

Τα εγκληματικά δίκτυα στρατολογούν ολοένα και περισσότερους ανήλικους κάτω των 15 ετών, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για βομβιστικές και ένοπλες επιθέσεις, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι δεν υπόκεινται σε ποινές κάθειρξης.

Αντιδράσεις και προβληματισμός

Έρευνα που διεξήχθη κατόπιν κυβερνητικής εντολής τον Ιανουάριο του 2025 πρότεινε τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης στα 14 έτη. Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο η κυβέρνηση ανακοίνωσε πως θα προχωρήσει σε περαιτέρω μείωση στα 13 έτη και απέστειλε το νομοσχέδιο σε 126 αρχές και οργανισμούς για δημόσια διαβούλευση.

Η πλειονότητα των φορέων που συμμετείχαν στη διαβούλευση εξέφρασαν έντονη αντίθεση ή απέρριψαν πλήρως το σχέδιο. Η αστυνομία προειδοποίησε ότι η μείωση του ορίου ηλικίας ενδέχεται να οδηγήσει «στην εμπλοκή πολύ μικρότερων παιδιών, σε σύγκριση με σήμερα, στα εγκληματικά δίκτυα».

Άλλοι φορείς υπογράμμισαν ότι το σωφρονιστικό σύστημα δεν διαθέτει τις κατάλληλες υποδομές για τόσο νεαρούς παραβάτες, γεγονός που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα δικαιώματα των παιδιών.

Επόμενα βήματα

«Βρισκόμαστε σε μια επείγουσα κατάσταση. Τα μέτρα που λαμβάνουμε πρέπει να αντανακλούν τη σοβαρότητα της κατάστασης», δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης, υπερασπιζόμενος την κυβερνητική επιλογή.

Η αλλαγή θα εφαρμοστεί σε προσωρινή βάση, για διάρκεια πέντε ετών, σύμφωνα με τον ίδιο. Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί στο νομοθετικό Συμβούλιο της Σουηδίας, το οποίο εξετάζει τις κυβερνητικές προτάσεις, με στόχο να τεθεί σε ισχύ μέσα στο καλοκαίρι.