Θησαυροφυλάκιο 12 δισ. για σπάνιες γαίες φτιάχνει ο Τραμπ

O Ντόναλντ Τραμπ δρομολογεί το Project Vault, μια πρωτοβουλία ύψους 12 δισ. δολαρίων που αποσκοπεί στη δημιουργία στρατηγικού αποθέματος κρίσιμων ορυκτών για τον ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με το Bloomberg. Το σχέδιο συνδυάζει 1,67 δισ. δολάρια ιδιωτικής χρηματοδότησης με δάνειο 10 δισ. δολαρίων από την Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών των ΗΠΑ, με στόχο την εξασφάλιση και αποθήκευση πρώτων υλών για αυτοκινητοβιομηχανίες, τεχνολογικές εταιρείες και βιομηχανίες που βασίζονται σε σπάνιες γαίες και πολύτιμα μέταλλα.

Η πρωτοβουλία θεωρείται η πιο αποφασιστική προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ για τη θωράκιση των αμερικανικών βιομηχανιών απέναντι σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας και τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα. Ανώτεροι αξιωματούχοι παρουσίασαν τις βασικές πτυχές του σχεδίου, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψουν ποια ορυκτά θα προτιμηθούν ή πού θα αποθηκευτούν.

Ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια

Το Project Vault εντάσσεται σε μια ευρύτερη κυβερνητική στρατηγική που αντιμετωπίζει το ζήτημα ως θέμα εθνικής ασφάλειας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν πλήρως εξαρτημένες από εισαγωγές για 12 κρίσιμα ορυκτά και καλύπτουν άνω του 50% των αναγκών τους μέσω εισαγωγών για ακόμη 29, σύμφωνα με στοιχεία του Λευκού Οίκου.

Η Κίνα εξακολουθεί να κυριαρχεί στην παγκόσμια επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών, ελέγχοντας το 96% του γραφίτη για μπαταρίες, το 91% των μαγνητικών σπάνιων γαιών και περίπου το 70% της παραγωγής ινδίου. Το Πεκίνο έχει αξιοποιήσει αυτή την ισχύ ως μοχλό πίεσης, επιβάλλοντας περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών από τον Απρίλιο του 2025, που συνεχίζουν να επηρεάζουν την αμερικανική αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία.

Πολιτικές και διεθνείς πρωτοβουλίες

Τον Ιανουάριο, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστική εντολή που δίνει εντολή στο Υπουργείο Εμπορίου και τον Εκπρόσωπο Εμπορίου των ΗΠΑ να διαπραγματευτούν συμφωνίες για τη μείωση των αδυναμιών στην εφοδιαστική αλυσίδα κρίσιμων ορυκτών. Παράλληλα, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 εξετάζουν τη θέσπιση ελάχιστων τιμών για τα ορυκτά, προκειμένου να περιορίσουν την κινεζική επιρροή στις διεθνείς αγορές.

Η πρωτοβουλία συμπληρώνει τις νομοθετικές κινήσεις του Κογκρέσου, όπως το σχέδιο νόμου SECURE Minerals Act, που προβλέπει τη δημιουργία Αποθεματικού Στρατηγικής Ανθεκτικότητας ύψους 2,5 δισ. δολαρίων. Το αποθεματικό θα διοικείται από επταμελές συμβούλιο, στα πρότυπα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, με δυνατότητα συμμετοχής συμμαχικών χωρών που θα συνεισφέρουν τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια.

Ο ρόλος του Πενταγώνου και των επενδύσεων

Το Πεντάγωνο, μέσω της Υπηρεσίας Εφοδιαστικής Άμυνας, επιταχύνει τις δικές του κινήσεις για τη δημιουργία αποθεμάτων, με σχέδια αγοράς κρίσιμων ορυκτών αξίας έως 1 δισ. δολαρίου, όπως κοβάλτιο, αντιμόνιο, ταντάλιο και σκάνδιο. Επιπλέον, ο νόμος One Big Beautiful Bill Act διαθέτει 2 δισ. δολάρια για την ενίσχυση του Εθνικού Αποθέματος Άμυνας έως το 2027 και 5 δισ. για επενδύσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης αποκτήσει μετοχικές συμμετοχές σε εταιρείες όπως οι MP Materials, USA Rare Earth και Lithium Americas, ενώ έχει συνάψει διμερείς συμφωνίες αξίας άνω των 10 δισ. δολαρίων με την Αυστραλία, την Ιαπωνία και άλλους εταίρους του Ινδο-Ειρηνικού για την προμήθεια κρίσιμων ορυκτών.