Παγετώνας της Αποκάλυψης: Σχέδιο προστασίας του με υποβρύχιο φράγματος μήκους 80 χιλιομέτρων

Ο Παγετώνας Thwaites στην Ανταρκτική, γνωστός και ως «Παγετώνας της Αποκάλυψης» απειλείται από την ταχεία τήξη του, και μια διεθνής ομάδα επιστημόνων προτείνει μια ριζοσπαστική λύση: την κατασκευή ενός υποβρύχιου φράγματος μήκους 80 χιλιομέτρων που θα προστατεύει τον παγετώνα από τα θερμά ωκεάνια ρεύματα. Το φιλόδοξο Έργο Παραπετάσματος Θαλάσσιου Πυθμένα έρχεται μετά από νέα δεδομένα που δείχνουν ότι κάτω από τον παγετώνα κυκλοφορούν θερμά νερά, ικανά να επιταχύνουν την απώλεια πάγου με ανησυχητικό ρυθμό.

Το προτεινόμενο φράγμα θα έχει ύψος περίπου 150 μέτρων και θα αγκυροβολείται σε βάθος 650 μέτρων στον θαλάσσιο πυθμένα. Στόχος είναι να εμποδίζει τη ροή θερμού νερού κάτω από τον παγετώνα, επιβραδύνοντας έτσι το λιώσιμο. Η ολοκλήρωση του έργου προβλέπεται έως το 2040, με κόστος που εκτιμάται μεταξύ 40 και 80 δισ. δολαρίων και ετήσια συντήρηση 1-2 δισ. δολαρίων για διάρκεια ζωής 25 ετών.

Νέα δεδομένα αποκαλύπτουν κρίσιμες συνθήκες

Η πρόταση ενισχύεται από πρόσφατα ευρήματα μιας αποστολής του British Antarctic Survey και του νοτιοκορεατικού KOPRI, κατά την οποία οι ερευνητές διείσδυσαν 1.000 μέτρα μέσα στον κύριο κορμό του παγετώνα. Οι πρώτες άμεσες μετρήσεις αποκάλυψαν σχετικά θερμές και ταραχώδεις συνθήκες κάτω από τον πάγο, γεγονός που επιταχύνει τη διάβρωσή του.

«Υπάρχει άφθονη θερμότητα για να προκαλέσει το λιώσιμο», δήλωσε ο ωκεανογράφος Peter Davis από το British Antarctic Survey. Ωστόσο, η αποστολή αντιμετώπισε δυσκολίες, καθώς τα όργανα παρακολούθησης παγιδεύτηκαν στη γεώτρηση, πιθανότατα λόγω επαναπαγοποίησης ή της ταχείας κίνησης του παγετώνα, που φτάνει τα 9 μέτρα την ημέρα.

Ο παγετώνας Thwaites χάνει περίπου 50 δισ. τόνους πάγου κάθε χρόνο, συμβάλλοντας κατά 4% στην ετήσια άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Από το 2000, έχει χάσει πάνω από 1 τρισ. τόνους πάγου. Αν καταρρεύσει πλήρως, η στάθμη της θάλασσας θα μπορούσε να αυξηθεί έως και 65 εκατοστά, προκαλώντας αποσταθεροποίηση της Δυτικής Ανταρκτικής και πιθανή συνολική άνοδο έως 3 μέτρα μέσα στους επόμενους αιώνες.

Αμφιβολίες για τη σκοπιμότητα του έργου

Παρά τη φιλόδοξη φύση του σχεδίου, πολλοί επιστήμονες εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις. Σε πρόσφατη μελέτη, 41 κλιματολόγοι χαρακτήρισαν την κατασκευή της υποθαλάσσιας κουρτίνας «σχεδόν αδύνατη», επισημαίνοντας ότι θα πρέπει να υλοποιηθεί σε «μερικές από τις πιο ταραχώδεις θάλασσες του κόσμου», όπου η πρόσβαση είναι εξαιρετικά δύσκολη. Προειδοποιούν επίσης ότι τέτοιου είδους έργα μπορεί να αποσπάσουν την προσοχή από την ανάγκη περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Ο Δρ. Shaun Fitzgerald, από το Centre for Climate Repair του Πανεπιστημίου του Cambridge, αναγνωρίζει ότι η υποθαλάσσια κουρτίνα αποτελεί «μόνο ένα προσωρινό μέτρο» απέναντι στο παγκόσμιο πρόβλημα του κλίματος, αλλά υπογραμμίζει πως θα μπορούσε να κερδίσει πολύτιμο χρόνο. «Πρέπει να μειώσουμε τα επίπεδα των αερίων του θερμοκηπίου. Όμως η πρόοδος παραμένει αργή σε παγκόσμιο επίπεδο», σημείωσε.

Το Seabed Curtain Project βρίσκεται σήμερα σε τριετή φάση έρευνας, με δοκιμές πρωτοτύπων σε νορβηγικό φιόρδ και στόχο τη συγκέντρωση 10 εκατομμυρίων δολαρίων για την αρχική ανάπτυξή του.