Νέο κεφάλαιο Αθήνας – Αγκυρας με έξι συμφωνίες και ανοιχτούς διαύλους
Με την Κοινή Δήλωση Ελλάδας και Τουρκίας, που συνυπέγραψαν χθες οι δύο ηγέτες, και με τις έξι νέες συμφωνίες που είτε ανοίγουν καινούργια πεδία συνεργασίας, είτε εμβαθύνουν τα ήδη υπάρχοντα, επισφραγίστηκε χθες στην Αγκυρα το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που με το πέρας του εξέπεμψε εμφατικά μήνυμα νωπής, διμερούς συμφωνίας για συνέχιση των «ήρεμων νερών» και βελτίωση των διαύλων επικοινωνίας.
Αθήνα και Αγκυρα, αντιλαμβανόμενες τους κινδύνους που εγκυμονεί για την περιοχή το ρευστό διεθνές περιβάλλον, απέδειξαν χθες πως «είναι αποφασισμένες» (όπως αναφέρεται ρητά και στην Κοινή Δήλωση Μητσοτάκη – Ερντογάν) «να καλλιεργήσουν φιλικές σχέσεις και καλή γειτονία, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και κατανόηση», στη βάση της «Διακήρυξης των Αθηνών», η οποία επισημαίνεται εντός του σχετικού κειμένου ως σημείο αναφοράς για την περαιτέρω προώθηση των διμερών σχέσεων.
Αναπτύσσοντας νέα πεδία συνεργασίας και εμβαθύνοντας τα ήδη υπάρχοντα, σε συνδυασμό με τους ήπιους τόνους κατά τη διάρκεια των κοινών δηλώσεων, οι δύο χώρες έστειλαν χθες το μήνυμα πως σε ό,τι αφορά τα διμερή θέματα δεν υπάρχει περιθώριο για έξωθεν παρέμβαση.
Στο πλαίσιο αυτό, εντός της Κοινής Δήλωσης Ελλάδας και Τουρκίας επιβεβαιώθηκε η «εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές κλιμακώσεις και κίνδυνοι» με στόχο την επιτυχή διαχείριση των διμερών σχέσεων. Επιπλέον, Αθήνα και Αγκυρα συμφώνησαν πως η διμερής συνεργασία, με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, θα ενισχύσει την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα, τονώνοντας παράλληλα την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
Εντός της Κοινής Δήλωσης των δύο ηγετών, άλλα ενδιαφέροντα σημεία σύγκλισης αποτελούν η συνέχιση της συνεργασίας στο διμερές εμπόριο (με στόχο την αύξηση του όγκου στα 10 δισ.), της συνεργασίας στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και στον εκσυγχρονισμό κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρόμων.
Μητσοτάκης και Ερντογάν συνυπέγραψαν την αναγκαιότητα ανάπτυξης διεθνούς συνεργασίας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος ενώ εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους για αξιολόγηση των υπαρχουσών ευκαιριών συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας «ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις ΑΠΕ» με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.
Εμβάθυνση συνεργασίας συμφωνήθηκε και στη βιώσιμη διαχείριση υδάτων στη λεκάνη απορροής του ποταμού Εβρου με την επανενεργοποίηση της ad hoc Μεικτής Επιτροπής που είχε συσταθεί κατά το πρώτο ΑΣΣ στην Αθήνα την άνοιξη του 2010 μεταξύ των τότε υπουργείων Περιβάλλοντος. Εποικοδομητική συνεργασία, όμως, συμφώνησαν οι δύο ηγέτες και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και άλλων οργανισμών ενώ αποτυπώθηκε και η ανταλλαγή απόψεών τους για τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας. Στην Κοινή Δήλωση ρητά προβλέπεται και η διατήρηση δυναμικής των τριών πυλώνων διμερούς δομημένου διαλόγου, όπου δίνεται η δυνατότητα τακτικών συνομιλιών και για περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.
Κοινές δηλώσεις υπεγράφησαν χθες και μεταξύ συναρμόδιων υπουργών Ελλάδας και Τουρκίας για συνεργασία στον τομέα του πολιτισμού, στην ετοιμότητα έναντι σεισμών, στην έρευνα και τεχνολογία μέσω έναρξης διμερούς προγράμματος και σε επίπεδο υπουργείων Εξωτερικών για συνεργασία στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου καθώς και ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye». Ενδιαφέρουσα, επιπλέον, κρίνεται για τα πολλαπλά οφέλη που θα μπορούσε να αποφέρει η κοινή δήλωση για δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια Θεσσαλονίκης και Σμύρνης.
Ενεργοί οι δίαυλοι των δύο χωρών
Πίσω από τις γραμμές, πάντως, των χθεσινών κοινών δηλώσεων βρίσκεται η σαφής προσπάθεια Ελλάδας και Τουρκίας να αναπαράγουν το επιτυχημένο μοντέλο διατήρησης ενεργών διαύλων που έως τώρα έχει αποδώσει μεταξύ των δύο ΥΠΕΞ, διαχέοντάς το και σε άλλα σημεία διμερούς επαφής, όπως είναι άλλα υπουργεία ή άλλοι κρατικοί (και μη) φορείς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι συνέργειες στα πεδία οικονομίας, πολιτισμού, πολιτικής προστασίας και διπλωματίας των ανθρώπων. Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι τυχαίο πως ο Πρωθυπουργός χθες επαναβεβαίωσε την ικανοποίηση των δύο πλευρών από τα αποτελέσματα του προγράμματος βίζας εξπρές για τούρκους πολίτες σε δώδεκα ελληνικά νησιά, δηλώνοντας πως θα ζητηθεί η ανανέωσή του για ακόμη ένα έτος.