Κάστρο

Το κάστρο είναι 800 ετών. Εχει και τάφρο για να μένουν μακριά οι ανεπιθύμητοι. Εκεί, στην εξοχή της Φλάνδρας, οι ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν χθες πώς θα γίνει περισσότερο ανταγωνιστική και – φυσικά – σημαντική στη γεωπολιτική σκακιέρα η Ενωση. Το σκηνικό εκτός από την απαραίτητη για μια εις βάθος ανάλυση της ευρωπαϊκής κατάστασης ηρεμία, εκπέμπει και μια εικόνα μεγαλείου και ιστορικής βαρύτητας (παρότι διπλωμάτες αναρωτιόνταν πόσο θα κοστίσει στους φορολογούμενους).

Ο Αντόνιο Κόστα το είχε πει από τότε που ανέλαβε πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου: θα διοργάνωνε τέτοιες «αποδράσεις» προκειμένου τα μέλη του να συναντιούνται έξω από τις Βρυξέλλες κι άρα να σκέφτονται έξω από τα κουτάκια. Η ιδέα δεν ήταν πρωτότυπη. Το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, μια άτυπη Σύνοδος έλαβε χώρα στις Βερσαλλίες. Σε αυτήν συμφώνησαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες και να μειώσουν την ενεργειακή εξάρτηση από τη Μόσχα. Τον Δεκέμβριο του 2001 μαζεύτηκαν στην επίσημη κατοικία της βελγικής βασιλικής οικογένειας για να οργανώσουν την αντίδραση της ΕΕ στην απειλή της τρομοκρατίας, που ήταν μεγάλη λόγω 11ης Σεπτεμβρίου. Η συνθήκη της Λισαβόνας υπογράφηκε το 2007 σε μοναστήρι του 16ου αιώνα, το οποίο είναι μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

Ενωση

Ιστορικοί λένε ότι τα κάστρα αυξήθηκαν στην Ευρώπη μετά τη διάλυση της αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου – ως αντίδραση στην αβεβαιότητα που προκαλούσε το διοικητικό κενό. Οι ισχυροί του Μεσαίωνα τα χρησιμοποιούσαν και για να αμυνθούν και για να διατυμπανίσουν την εξουσία τους. Ετσι, κι οι σύγχρονοι πολιτικοί μαζεύονται σήμερα σε τέτοια και για επικοινωνιακούς λόγους – για να τυλίξουν με συμβολισμούς δύναμης τις αποφάσεις τους. Βέβαια, η μέθοδος πολιτικού μάρκετινγκ που επιλέγουν παρουσιάζει ένα πρόβλημα. Η ευρωπαϊκή ισχύς είναι εφικτή μόνο με περαιτέρω ενοποίηση της ΕΕ – ειδικά στο νέο διεθνές περιβάλλον της δεύτερης φοράς Τραμπ.

Ωστόσο, η Κομισιόν τσακώνεται με τις εθνικές κυβερνήσεις. Οι πρωτεύουσες της Ευρώπης μαλώνουν μεταξύ τους. Κι ο νέος ιταλογερμανικός άξονας υπονομεύει το στάτους του γαλλογερμανικού. Ας πούμε, η Φον ντερ Λάιεν κατηγορεί τις εθνικές νομοθεσίες για τις καθυστερήσεις στη δημιουργία της ενιαίας αγοράς (επικαλούμενη το παράδειγμα με τα φορτηγά, που επιτρέπεται να μεταφέρουν 44 τόνους φορτίο στους δρόμους του Βελγίου αλλά 40 στης Γαλλίας). Ο Μερτς, πάλι, επιμένει πως η μηχανή παραγωγής νέων κανονισμών των Βρυξελλών «δουλεύει και δουλεύει» κι ευθύνεται για τα γραφειοκρατικά εμπόδια στην οικονομική ανάπτυξη. Η ενωσιακή παράδοση θέλει κάθε διαπραγμάτευση να εξελίσσεται εξαντλητικά αργά. Σε ένα πολιορκημένο φρούριο, όμως, η διαφωνία ισοδυναμεί με προδοσία.