Η πρώτη ταυτοποίηση στις φωτογραφίες με τους 200 που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή

Οι φωτογραφίες, που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας σε μια ιστοσελίδα δημοπρασιών, από την Πρωτομαγιά του ’44, και φέρεται να αφορούν τις τελευταίες στιγμές κάποιων εκ των 200 εκτελεσθέντων από τους ναζί στην Καισαριανή, συγκλονίζουν. Αν επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους θα αποτελέσουν ένα ντοκουμέντο μιας από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Ιστορίας.

Οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. Ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω διαδικτυακής δημοπρασίας στο eBay, από Βέλγο πωλητή, χωρίς να είναι γνωστός ο φωτογράφος, και αναρτήθηκαν στη σελίδα Greece at WWII Archives.

Η πρώτη ταυτοποίηση φωτογραφίας των 200 που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επισημαίνεται ότι πρόσωπα των ανδρών που βρίσκονται μια ανάσα από τον θάνατο δεν διακρίνεται φόβος, αλλά αξιοπρέπεια.  Ο πρώτος που φέρεται να ταυτοποιήθηκε από την οικογένειά του, είναι ο ψηλός άνδρας με το λευκό πουκάμισο στην πιο κάτω φωτογραφία. Πρόκειται για τον μηχανικό στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Μεσσηνία , γεννημένο στην Πύλο Βασίλη Ν. Παπαδήμα, αδερφό του εκδότη Δημήτρη Παπαδήμα, ο οποίος είχε συλληφθεί τον Αύγουστο του 1941 από τους Ιταλούς καραμπινιέρους.

ΚΚΕ για φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής: Με ευθύνη του κράτους να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν

«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας», σημειώνει σε ανακοίνωσή του το γραφείο Τύπου της ΚΕ του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος.

Όπως τονίζει το ΚΚΕ, «με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ».

«Να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν»

Σύμφωνα με το Κομμουνιστικό Κόμμα, «αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς το θάνατο αλύγιστοι με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Αποτελούν έμπνευση για τις νεότερες γενιές σε μια εποχή που τα σύννεφα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου πυκνώνουν απειλητικά. Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους».

Τέλος, το ΚΚΕ επισημαίνει πως «εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο».

Παρέμβαση Αλ. Τσίπρα για τις σπάνιες φωτογραφίες των «200» της Καισαριανής: «Να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής»

Με επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ο Αλέξης Τσίπρας ζητά την άμεση παρέμβαση του Ιδρύματος της Βουλής για την αγορά σπάνιων φωτογραφικών ντοκουμέντων που αναρτήθηκαν σε δημοπρασία στο διαδίκτυο. Πρόκειται για ανέκδοτες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944. Όπως επισημαίνει ο κ. Τσίπρας, τα μοναδικά αυτά τεκμήρια ηρωισμού δεν πρέπει να αποτελούν αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής, αλλά να διαφυλαχθούν ως εθνική κληρονομιά.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επιστολής:

Αξιότιμο

Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων,

Κύριο Νικήτα Κακλαμάνη

Αθήνα, 15 Φεβρουαρίου 2026

Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε

Θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα, ότι πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο ebay φωτογραφίες, που κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή τους και αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944, και σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι αυθεντικές.

Πρόκειται για μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας. Οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται εκεί, τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας.

Παίρνω λοιπόν το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίες, ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής.

Πιστεύω, όπως είμαι βέβαιος κι εσείς, αλλά και κάθε Ελληνίδα και Έλληνας, ότι οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας.

Με εκτίμηση

Αλέξης Τσίπρας