Ο Γιώργος Αθανασίου μιλά στα «ΝΕΑ»: «Το Οτιδήποτε είναι η τεχνική που χρησιμοποιούν οι χαρακτήρες για να φτάσουν στην δημιουργία»

Με στόχο την ηχογράφηση ενός αυτοσχεδιαστικού μουσικού άλμπουμ, δύο μουσικοί (Chris Scott, Μάριος Βίττης) συναντιούνται σε ένα σπίτι στα βουνά της Αρκαδίας για να κουβεντιάσουν. Ωστόσο, σύντομα τα σχέδιά τους ανατρέπονται. Αντιλαμβάνονται ότι η φύση και ο καθαρός αέρας δεν θα τους δώσουν «πρόσβαση» στην κατάσταση που φαντάζονταν. Θέλουν να φτάσουν σε μια κατάσταση έμπνευσης ή σύνδεσης, μεταξύ τους αλλά και με τον εαυτό τους, ώστε να μπορέσουν πραγματικά να δημιουργήσουν κάτι αξιόλογο. Και κάπως έτσι προχωρά η ταινία «Το οτιδήποτε», δεύτερη μεγάλου μήκους δημιουργία του σκηνοθέτη Γιώργου Αθανασίου μετά την ταινία «Τα άνθη στα άνθη». Γυρισμένο χωρίς χρηματοδότηση και με ελάχιστα μέσα, «Το οτιδήποτε» είναι μια ταινία για τη δημιουργικότητα, τη ζωή, τον θάνατο, τη φιλία και την ελαφρότητα, στην οποία ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί/μουσικοί δούλεψαν με βασικό εργαλείο τον αυτοσχεδιασμό.

Η ταινία σας μπορεί να λέγεται «Το οτιδήποτε», δεν παύει όμως, όπως όλες οι ταινίες, να θέλει να πει κάτι. Στην ερώτηση αν υπήρξε κάτι συγκεκριμένο που θελήσατε να πείτε με το «Οτιδήποτε» τι θα απαντούσατε;

Το «Οτιδήποτε» αναφέρεται σε αυτό που συμβαίνει όταν κάποιος καταφέρει έστω και για μια στιγμή να ζει στο παρόν. Αποφεύγει να κρίνει, να αναλύσει και να εξηγήσει – απλώς πράττει δίχως σκέψη. Υπάρχει ένας πολύ ξεκάθαρος συμβολισμός. Μπορώ να αναφερθώ στον τρόπο με τον οποίο ζει κανείς τη ζωή του – που ανά πάσα στιγμή κουβαλάει ό,τι έχει ζήσει και βλέπει την πραγματικότητα μέσα από ένα συγκεκριμένο πρίσμα. Και όταν αυτό γίνει αντιληπτό πέρα από αυτόν τον πολύ ξεκάθαρο συμβολισμό, στη συγκεκριμένη ταινία το Οτιδήποτε είναι η τεχνική που χρησιμοποιούν πραγματικά οι χαρακτήρες για να φτάσουν στην απόλυτη δημιουργία – και τι συμβαίνει όταν κάποιος βιώνει αυτή την αποτυχία.

Πού εστιάζεις κυρίως όταν σε μια ταινία το μόνο που έχεις είναι δυο ανθρώπους που συνομιλούν επί μιάμιση ώρα μεταξύ τους; Και πόσο εύκολο θεωρείτε ότι είναι να διατηρήσεις έναν θεατή σε εγρήγορση με μια τέτοια συνθήκη;

Πολλές από τις αγαπημένες μου ταινίες λειτουργούν κάπως έτσι. Βλέπε «My Dinner with Andre». Μαθαίνεις τόσα πολλά για τους χαρακτήρες από τις απόψεις τους για τα πράγματα – και νιώθω σαν να γίνομαι ένας συνομιλητής τους. Στην πρώτη μου ταινία, «Τα Ανθη Στα Ανθη», δούλεψα με την υπόθεση πως αν δημιουργήσεις δύο χαρακτήρες που μιλάνε σαν πραγματικοί άνθρωποι, με όλα τα λάθη και τα κομπιάσματα του προφορικού λόγου, θα φέρει τον θεατή δίπλα στους χαρακτήρες και όχι απέναντί τους. Στο «Οτιδήποτε» επιχειρώ να κάνω κάτι αντίστοιχο φέρνοντας όμως ένα φαντασιακό στοιχείο και μια πιο δυνατή σεναριακή βάση, κρατώντας πάντα αυτό το καθημερινό ύφος. Δεν είμαι σίγουρος αν απαιτεί εγρήγορση από τον θεατή, ίσως απαιτεί απλώς να αφεθείς.

Υπήρξε κάποιος λόγος που επιλέξατε τη μουσική ως θεματική του σεναρίου;

Η μουσική αποτελεί πολύ σημαντικό μέρος της ζωής μου και μου προσφέρει στιγμές μη σκέψης που θεωρώ απαραίτητες για την ψυχοσύνθεσή μου. Εχω συμμετάσχει σε διάφορα μουσικά σχήματα, ομαδικά και προσωπικά. Οι Chris Scott, Μάριος Βίττης, Αλίκη Λευθεριώτη (sound designer της ταινίας) και εγώ, πέρα από φίλοι, συνεργαζόμαστε στο αυτοσχεδιαστικό μουσικό σχήμα To Koritsi Koimatai. Είναι κάτι που ένιωσα από μικρός – μέσω της μουσικής και εννοείται άλλων τεχνών μπορούμε όχι μόνο να βρούμε ανακούφιση αλλά και έμπνευση για τη ζωή. Δεν μου είναι ξεκάθαρο πότε και αν μου γεννήθηκε η ιδέα κατά τη διάρκεια κάποιου λάιβ, αλλά νομίζω μου δίδαξε πως μέσω της μουσικής μπορείς να φτάσεις σε μια εκστατική κατάσταση. Παράλληλα ένιωσα πως σε εποχές ή σε στιγμές στις οποίες ήμουν βυθισμένος σε σκέψεις ή ανησυχίες κάτι σαν να μη λειτουργούσε. Χανόταν η σύνδεση με αυτή την κατάσταση – και η μαγεία της στιγμής. Τελευταία συνεργαζόμαστε με τον Chris στην Deftera, έχοντας κυκλοφορήσει αρκετά μουσικά άλμπουμ και κάνοντας τακτικά Live.

Η ομορφιά της ελληνικής φύσης παίζει σημαντικό ρόλο στην ταινία, υπάρχουν στιγμές που προσωπικά σκέφτηκα ότι η φύση είναι κάτι σαν ένα τρίτο αφτί, ότι ακούει, σιωπηλά, τα λόγια των δύο συνομιλητών. Ποια είναι η δική σας σχέση με τη φύση;

Ζώντας στο κέντρο της Αθήνας εδώ και αρκετά χρόνια, μου λείπει φοβερά η φύση. Αντίθετα με τους πρωταγωνιστές μας, βρίσκω μεγάλη ηρεμία στη φύση και την αναζητώ όσο συχνότερα μπορώ. Νιώθω πως βομβαρδιζόμαστε συνεχώς από ερεθίσματα, σε μεγάλο βαθμό από οθόνες, Social media, short Form content, αλλά και από την καθημερινή ζωή. Στη φύση υπάρχουν επιτέλους ο χώρος και ο χρόνος για να κατακάτσουν όλη αυτή η πληροφορία, τα συναισθήματα, οι σκέψεις. Νιώθω πως σαν να έρχομαι σε μια ισορροπία η οποία με το που μπαίνω στον ρυθμό της πόλης χάνεται. Κατά τη διάρκεια της ταινίας μας η φύση παίζει όλο και πιο ενεργό ρόλο, πολύ δε περισσότερο στην κατάληξή της.

Γιατί επιλέξατε τη φύση της Αρκαδίας ως φόντο της ιστορίας;

Δυστυχώς δεν υπήρξε η πολυτέλεια της επιλογής όντας ταινία που γυρίστηκε χωρίς χρηματοδότηση. Οπως πολλές αντίστοιχες ταινίες, πορευτήκαμε σε μεγάλο βαθμό με ό,τι είχαμε. Εξαρχής είχα επισκεφτεί το φιλικό σπίτι που γυρίστηκε η ταινία μας στο Δυρράχι Αρκαδίας και σκέφτηκα πως θα ήταν ιδανική τοποθεσία. Φτιαγμένο από ξύλο και πέτρα, έχει φοβερή θέα στο χωριό και έχει εύκολη πρόσβαση σε πυκνό δάσος, πηγές, ποτάμια.

Στο δελτίο Τύπου της ταινίας διαβάζουμε ότι το «Οτιδήποτε» είναι μια ταινία «γυρισμένη χωρίς χρηματοδότηση». Θα μπορούσατε να γίνετε λίγο πιο συγκεκριμένος;

Η αναζήτηση χρηματοδότησης είναι μια δύσκολη υπόθεση στην Ελλάδα. Τα χρήματα που διαθέτει το ελληνικό κράτος είναι ελάχιστα. Το ελληνικό κράτος επενδύει τα λιγότερα κατά κεφαλήν χρήματα για τον κινηματογράφο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οπως καταλαβαίνουμε, υπάρχουν ελάχιστοι δημιουργοί που παίρνουν αυτά τα χρήματα κάθε χρόνο, καθώς δεν φτάνουν για όλους. Από την άλλη, οι χρηματοδότες θέλουν να είναι σίγουροι πως αυτά τα χρήματα θα είναι μια καλή επένδυση – που σημαίνει πως υπάρχει το κατάλληλο κοινό στις αίθουσες και στα φεστιβάλ. Οταν μια ταινία παίζει με πιο πειραματικές φόρμες, από πρωτοεμφανιζόμενο σκηνοθέτη, χωρίς να παίζουν διάσημοι ηθοποιοί, είναι ακόμα πιο δύσκολο να εξασφαλίσει χρηματοδότηση.