Reuters: Ирандагы толкундоолордо каза тапкандар 2 миңден ашты
Иранда бийликтин элдик толкундоолорду күч менен басуу аракети учурунда кеминде 2 миң киши каза тапты. Бул тууралуу Reuters агенттиги Иран бийлигиндеги булакка таянып жазды.
Ал жай тургундардын жана коопсуздук күчтөрүнүн өлүмүнө "террорчулар" күнөөлүү экенин айткан.
Iran Human Rights уюму болсо алты миңден ашуун демонстрант каза тапты деп кабарлады. Аталган уюмдун билдирүүсүндө, "нааразылык акцияга чыккандар жапырт жана сотсуз өлүм жазасына тартылат" деген коркунуч бар.
Ал эми Iran International каналынын маалыматы боюнча толкундоолор учурунда 12 миң киши каза тапкан. Телеканал Ирандын улуттук коопсуздук кеңешине жакын адамга, президенттин администрациясындагы эки булакка, Ислам революциясынын сакчылары корпусундагы бир нече кишиге, күбөлөрдүн айткандарына, медициналык борборлордун маалыматтарына таянган.
Иран боюнча эксперт Никита Смагин Iran International каналын "ишенимдүү булак" деп эсептөөгө болбой турганын, бирок толкундоолордо 12 миң киши өлгөнү ырас болушу ыктымалдыгын айтты.
BBC News күбөлөргө шилтеме берип Иранда интернет өчүрүлгөндөн кийин коопсуздук күчтөрү менен сакчылар корпусу өлкөнүн бардык аймактарында акцияга чыккандарга ок ачканын билдирди. Журналисттер баарлашкан жергиликтүү айрым тургундар Ирандагы чыныгы абал дүйнөгө белгисиз экенин, медиада курмандыктар тууралуу аз сан жазылып жатканын айтып берген.
"Мен өз көзүм менен көрдүм. Алар демонстранттарды түз эле атып, адамдар боо түшүп жыгылып жатты", – деди ирандык жарандардын бири.
Буга чейин бийлик 10 миңден ашуун кишини камакка алганы кабарланган.
Укук коргоо уюмдары, анын ичинде Норвегияда жайгашкан Iran Human Rights уюму булактарга таянуу менен Иранда толкундоолордун катышуучуларын өлүм жазага тартуу башталганын, биринчилерден болуп "Кудайга каршы согушка" айыпталган 26 жаштагы Эрфан Солтани жогорку жазага өкүм кылынары тууралуу маалымат түшкөнүн жарыялашты. Маалыматтарда ал алты күн мурда кармалганы, бийлик аны 14-январда өлүм жазага тартууну көздөп жатканы айтылат.
АКШнын президенти Дональд Трамп шейшембиде ирандыктарга кайрылып, жалпы улуттук акцияларды улантууга чакырды. Трамп "жардам жолдо баратат" деп айтты, кеңири түшүндүрмө берген жок. Мурдараак ал "нааразылыкка чыккандарды негизсиз өлтүрүү токтомойунча ирандык чиновниктер менен бардык жолугушууларды жокко чыгарганын" кабарлаган. АКШ президенти "киши өлтүргүчтөр менен зордукчулардын ысымдарын каттоого" үндөп, алар кылганы үчүн катуу жооп берерин белгилеген.
Иранда элдик толкундоолор 2025-жылдын 28-декабрында башталган. Башында нааразы тарап экономикалык кризиске - риалдын кескин арзандашына, инфляциянын өсүшүнө байланыштуу талаптарды айтып чыккан. Интернет өчкөнгө чейин 120дай шаарга жайылган толкундоолордо кийинчерээк бийликке каршы ураандар жаңырып, 1979-жылы Ислам революциясында тактан оодарылган монархияны калыбына келтирүү талабы да коюла баштаган.
коюла баштаган.