Резонансдан сўнг Миннесотадаги АЙС операцияси қисқартирилмоқда
Миннесота атрофидаги “қайноқ нуқта” энди секин-аста совуяпти: АҚШнинг Иммиграция ва божхона хизмати АЙС ўтказган “Метро Сердж” операцияси қисқартирилади. Бу ҳақда 12 февраль куни Оқ уйнинг чегара назорати бўйича координатори Том Хоман маълум қилди. Унинг айтишича, у федерал агентларни штатдан чиқариш таклифини Президент Доналд Трампга киритган ва Трамп “эришилган натижалар”ни инобатга олиб, бу қарорга рози бўлган.
Хоман матбуот анжуманида операция давомида “кўп жиноятчилар” қўлга олинганини таъкидлади ва Миннесота эндиликда улар учун “камроқ қулай” майдонга айланишини айтиб ўтди. Оқ уй эса 4 февраль куниёқ “Миннесота кўчаларидан 4 мингдан ортиқ жиноятчи — ноқонуний муҳожирлар олиб ташлангани”, улар орасида “қотиллар, зўравонлар, банда аъзолари” борлигини даъво қилган эди.
Бу операциянинг кўлами оддий рейд эмас, катта “сюрприз-пакет” бўлган: “Метро Сердж” пайтида Миннесотага одатдаги тахминан 150 нафар атрофидаги эмас, балки январ охирига келиб минглаб федерал иммиграция ходимлари жалб қилингани айтилган. Рейтерс маълумотида бу рақам тахминан 3 минггача етгани келтирилади.
Энг муҳими, Хоман яна бир баҳсли нуқтага тўхталди: у операция давомида АЙС ходимлари касалхоналарда, бошланғич мактабларда ёки черковларда ҳеч кимни ушламаганини таъкидлади. Лекин “бу жойлар тўлиқ дахлсиз эмас”, деган маънодаги гапни ҳам қўшиб қўйди — яъни “жиддий жамоат хавфсизлиги” ёки “миллий хавфсизлик” таҳдиди деб баҳоланса, бундай манзиллар ҳам истисно бўлмаслиги мумкин.
Операциянинг қисқариши нима учун айнан ҳозир бошланди? Хоманнинг сўзларига кўра, икки омил таъсир қилган: биринчиси — қўлга олинганлар сони ва “жамоат хавфи” деб баҳоланган ҳолатлар; иккинчиси — федерал гуруҳлар тезкор жавоб кучларини чақириш эҳтиёжи кескин камайгани, яъни “агитаторлар” фаоллиги пасайгани. У ҳатто “энди қон тўкилишини истамайман”, деб ҳам айтган.
Шу билан бирга, “дам олиш” дегани — тўлиқ кетиш дегани эмас. Рейтерсга кўра, Хоман аввал ҳам қисман чиқариш бошланганини айтган, энди эса қолганларнинг катта қисми кейинги ҳафта ичида ўз штатларига қайтарилиши ёки мамлакат бўйлаб бошқа ҳудудларга йўналтирилишини билдирди. Бу эса Трамп маъмуриятининг “чегара хавфсизлиги” ва “оммавий депортациялар” каби мақсадларига хизмат қилиши айтиляпти.
Миннеаполисдаги январ воқеалари эса бу мавзуни оддий статистикадан чиқариб, жуда оғриқли нуқтага олиб келди. Турли хабарларда федерал агентлар билан тўқнашувлар, оммавий норозиликлар кучайгани, энг кескин ҳолат сифатида эса Миннеаполисда икки нафар АҚШ фуқароси — Рене Гуд ва Алекс Претти ҳалок бўлгани тилга олинади. Шу воқеалар жамоатчилик ғазабини янада қўзғатган.
Миннесота губернатори Тим Уолц эса операцияга қарши бир неча бор чиқиш қилиб, унинг оқибатларини очиқ айтиб келди. У иқтисодий зарар, мактаблар ва кундалик ҳаётга босим, одамларда федерал ҳокимиятга ишонч сусайиши, муҳожир жамоаларда қўрқув ва узоққа чўзиладиган руҳий из қолишини таъкидлади. “Тикланишнинг узун йўли энди бошланади”, деган мазмундаги гапи ҳам шу кунларда яна янгради.
Уолцнинг асосий хавотири — бу жараён болалар хотирасида “бир умрлик кадр” бўлиб қолиши мумкинлиги. Катталар учун бу сиёсат, баҳс, рақамлар; бола учун эса синфдошининг бир куни йўқ бўлиб қолгани — ва тамом, шу саҳна мияга муҳрланади. Бундай сигналлар фақат губернатордан эмас, маҳаллий сиёсатчилар ва жамоат вакилларидан ҳам янграяпти.
Энди эътиборли савол шу: кейин нима бўлади? Бир тараф “операция тугайди” дейди, иккинчи тараф “оддий иммиграция текширувлари барибир давом этади” деб очиқ қўйяпти. Демак, Миннесота мисоли бошқа штатларга ҳам “сценарий” бўлиб кетиши мумкин: агентлар бир жойдан чиқади, бошқа жойда пайдо бўлади. Хулоса шундай: шовқин пасайиши мумкин, лекин мавзу ҳали узоқ вақт кун тартибидан тушмайди.
Мухлисларгача айтганда: бу ўйиннинг иккинчи бўлими бошланяпти — кимдир “ҳимоя”ни кучайтиради, кимдир “ҳужум”ни. Энди эса энг муҳим нарса: куч билан эмас, қонун ва ҳисобдорлик билан муаммони ҳал қилишга ўта оладими — шуни вақт кўрсатади.