Ҳўрмуз бўғозидаги қуролли тўқнашув: Нефть танкерлари қамалда қолди

Жаҳон иқтисодиётининг "артерияси" ҳисобланган Ҳўрмуз бўғози айни дамда улкан ҳарбий полигонга айланган. Эрон ва АҚШ ўртасидаги заҳарханда баёнотлар ва очиқ тўқнашувлар нефть бозорини ларзага солмоқда. Zamin.uz минтақадаги сўнгги қалтис вазият ва денгиз йўллари тақдири ҳақидаги энг муҳим маълумотларни тўплади.

4 март куни Эрон томони Ҳўрмуз бўғози устидан мутлақ ҳукмронлик ўрнатилганини эълон қилди. Ислом Республикаси ҳарбий-денгиз кучлари вакили Муҳаммад Акбарзоданинг сўзларига кўра, ушбу стратегик йўлакдан ўтишга жазм қилган ҳар қандай хорижий кема Теҳроннинг ракеталари ва дронлари нишонига айланади.

Трампнинг "жавоб юриши" ва суғурта кафолатлари

АҚШ президенти Дональд Трамп бу таҳдидларга тезкор жавоб қайтарди. У Truth Social платформасида Америка ҳарбий-денгиз кучлари нефть танкерларини ҳимоя қилишга тайёрлигини билдирди:

• Ҳарбий кузатув: Зарур бўлса, АҚШ ҲДК кемалари танкерларни бўғоз орқали хавфсиз кузатиб ўтади.

• Молиявий қалқон: Халқаро молиявий тараққиёт корпорациясига (DFC) Форс кўрфазидаги тижорий кемалар учун махсус суғурта ва кафолатлар бериш вазифаси юкланди. Бу денгиз савдосини тўхтаб қолишдан қутқаришга қаратилган қадамдир.

CENTCOM: "Эроннинг битта ҳам кемаси қолмади"

Сиёсий баёнотлар фонида ҳарбий ҳаракатлар ҳам аёвсиз давом этмоқда. АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) раҳбари адмирал Брэд Купернинг таъкидлашича, уруш бошлангандан буён Эроннинг 17 та кемаси, жумладан, бир сувости кемаси йўқ қилинган. Унинг сўзларига кўра, ҳозирда Форс ва Уммон кўрфазларида Эрон ҳарбий флотининг қолдиқлари ҳам қолмаган.

Минтақадаги фожиавий манзара

28 февралда бошланган АҚШ ва Исроилнинг Эрон ядровий дастурига қарши амалиёти оғир оқибатларга олиб келди:

• Қурбонлар: Сўнгги маълумотларга кўра, Эронда 787 киши ҳалок бўлган.

• Етакчилар ҳалокати: Эрон олий раҳнамоси Али Хоминаий ва бир қатор генералларнинг вафот этгани тасдиқланди.

• Жавоб зарбалари: Теҳрон ҳам бўш келмаяпти — Исроил ва қўшни араб давлатларидаги АҚШ базаларига ракета ҳужумлари уюштирилди.

Нефть инқирози: Дунёни нима кутмоқда?

Бўғоздаги қатнов тўхтатилгани сабабли, камида 150 та нефть танкери очиқ денгизда тўпланиб қолган. Бу ердан жаҳон нефтининг 20 фоизи ва суюлтирилган газнинг 30 фоизи ўтишини ҳисобга олсак, вазият ўта хавотирли.

Прогноз: Агар Ҳўрмуз бўғози узоқ муддатга ёпилса, кунига 10 миллион баррель нефть танқислиги юзага келиши мумкин. Бу эса ёқилғи нархининг осмонга чиқиши ва глобал иқтисодий инқироз демакдир.

Сизнингча, АҚШ ҳарбий кузатуви нефть танкерларининг хавфсизлигини таъминлай оладими ёки бу вазиятни янада кескинлаштирадими?

Дунёни ўзгартираётган энг муҳим воқеалар тафсилотини zamin.uz билан бирга кузатинг.