Χανταϊός: Πόσα είδη υπάρχουν – Τρόποι μετάδοσης και γιατί οι ειδικοί δεν ανησυχούν για νέα πανδημία

Η έξαρση χανταϊού στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius έχει προκαλέσει διεθνή ανησυχία, καθώς το περιστατικό συνδέεται με τον ιό των ‘Ανδεων — το μοναδικό στέλεχος χανταϊού με τεκμηριωμένη, αν και σπάνια, μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Παρά τον συναγερμό που σήμανε στις υγειονομικές αρχές, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) διαβεβαιώνουν ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παραμένει χαμηλός. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα πρόσφατα περιστατικά χανταϊού δεν αποτελούν λόγο πανικού ή φόβου για «νέα πανδημία».

Διαβάστε επίσης: Χανταϊός: Πού βρίσκεται το κρουαζιερόπλοιο MV Hondious – Τι λέει ο ΠΟΥ για τον κίνδυνο εξάπλωσης

Καθησυχαστικός εμφανίζεται, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Γκίκας Μαγιορκίνης, επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας ΕΚΠΑ. Τονίζει ότι, αν και πρόκειται για το μοναδικό στέλεχος που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, η μετάδοση αυτή είναι εξαιρετικά περιορισμένη και απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή.

«Δεν κινδυνεύουμε από πανδημία χανταϊού», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος θεωρεί ότι δεν υπάρχει «κάποια υψηλή επικινδυνότητα για μετάδοση εκτός του κρουαζιερόπλοιου».

Ξεκαθαρίζει ακόμη ότι ο κίνδυνος για την Ευρώπη είναι χαμηλός, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις εύκολης μεταφοράς του συγκεκριμένου στελέχους μεταξύ ηπείρων, ούτε τάση ευρείας εξάπλωσης όπως συμβαίνει με ιούς τύπου γρίπης ή COVID-19.

Διαβάστε επίσης: Συναγερμός στην Ισπανία για τον χανταϊό: Ύποπτο κρούσμα υποβάλλεται σε εξετάσεις στο Αλικάντε

Οι χανταϊοί και η προέλευσή τους

Οι χανταϊοί είναι ιοί των οποίων φορείς είναι τα τρωκτικά και υπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια, αναφέρει ο κ. Μαγιορκίνης. Στη Νότια Αμερική εντοπίζονται συγκεκριμένα στελέχη, γνωστά ως «ιοί του Νέου Κόσμου».

Η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει ότι ο ιός των ‘Ανδεων μπορεί, αν και σπάνια, να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τα στελέχη αυτά συνδέονται κυρίως με σοβαρά αναπνευστικά σύνδρομα και παρουσιάζουν υψηλότερη θνητότητα σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά.

«Οι ιοί χανταϊού στην Ευρώπη και στην Ελλάδα έχουν διαφορετική επικινδυνότητα και ηπιότερη κλινική εικόνα, χωρίς μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, και προκαλούν διαφορετικό σύνδρομο», εξηγεί ο κ. Μαγιορκίνης.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι τα δεδομένα αυτά είναι γνωστά και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τη δημόσια υγεία.

Θνητότητα και θεραπεία

Η θνητότητα των ιών της Λατινικής Αμερικής κυμαίνεται από 10 έως 30%, σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, η εκτίμηση αυτή θεωρείται υψηλή, καθώς τα ήπια περιστατικά πιθανότατα δεν καταγράφονται, οδηγώντας έτσι σε υπερεκτίμηση.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι παγκοσμίως καταγράφονται από 10.000 έως 100.000 ανθρώπινα περιστατικά κάθε χρόνο, με τη σοβαρότητα να ποικίλει ανάλογα με το στέλεχος.

«Για τους χανταϊούς που βρίσκονται στην Ευρώπη, η θνητότητα θεωρείται σημαντικά χαμηλότερη. Δεν έχουμε ακριβή εκτίμηση, αλλά υπολογίζεται γύρω στο 10%», σημειώνει ο κ. Μαγιορκίνης.

Προσθέτει ότι δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο για τον χανταϊό, ενώ η αντιμετώπιση των περιστατικών είναι υποστηρικτική.

Συμπτώματα και διάρκεια επώασης

Στην Αμερική, η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει καρδιοπνευμονικό σύνδρομο, ενώ στην Ευρώπη εκδηλώνεται με πυρετό, κακουχία και σε προχωρημένο στάδιο μπορεί να επηρεάσει τους νεφρούς.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση, με μέσο χρόνο εκδήλωσης περίπου δύο εβδομάδες.

Μετάδοση και πρόληψη

Η μετάδοση του ιού σχετίζεται κυρίως με επαφή με βιολογικά υγρά μολυσμένων τρωκτικών, όπως ούρα ή περιττώματα. Για τον λόγο αυτό, η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σε αγροτικούς ή κλειστούς χώρους.

Τα μέτρα πρόληψης περιλαμβάνουν την αποφυγή επαφής με τρωκτικά, την ενίσχυση των μυοκτονιών και τη διατήρηση καθαριότητας στους υγειονομικούς χώρους. Η χρήση γαντιών και μάσκας κατά τον καθαρισμό πιθανώς επιμολυσμένων περιοχών αποτελεί βασική σύσταση.