“Онда бөлек, мұнда басқаша айтасыз“: Базарбек Салық кодексін талқылау кезінде министрлікке шүйлікті

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек Ұлттық экономика министрлігін талдаудың жоқтығы және Салық кодексіне түзетулер енгізілмегені үшін сынға алды. Пікірталас Мәжілісте "Қазақстан Республикасының Салық кодексіне өзгерістер енгізу туралы" заң жобасын бірінші оқылымда қарау кезінде болды, деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Базарбек Салық кодексі бойынша жұмыс тобына қатысқанын еске салып, бұған дейін министрлік өкілдері кодекс күшіне енгеннен кейін жарты жыл өткен соң депутаттарға талдаумен қайта келуге уәде бергенін мәлімдеді.

"Жұмыс тобында сіздер басқаша сөйлегенсіздер. Біз бұл мәселені талқылағанда, сіздер: "жарты жыл уақыт беріңіздер, 2026 жылдың қаңтарынан бастап Салық кодексі күшіне енеді - мамыр-маусым айларында талдаумен, мүмкін түзетулермен келеміз" дедіңіздер. Бірақ қазір талдау да, түзетулер де жоқ", - деді депутат.

Оның айтуынша, енді пленарлық отырыста басқа ұстаным - талдау жасау үшін бір жыл керек деген уәж айтылып жатыр.

"Біз жұмыс тобында айтқан сөздеріңізді ұмытқан жоқпыз: онда бір бөлек, мұнда мүлдем басқаша сөйлеп отырсыздар", - деді Базарбек.

Депутат сонымен қатар авиаотын сатып алуды ҚҚС-тан босату мәселесін де көтерді. Оның айтуынша, бұл шара 1 қаңтардан бастап авиабилет бағасы төмендеуі тиіс деген желеумен түсіндірілген болатын.

"Бірақ қарап отырсам, авиабилеттер арзандамақ түгілі, қымбаттап кеткен. Әуе компаниялары бұрын авиаотын үшін төлеп келген соманы өздерінде қалдырған", - деді ол.

Базарбек Ұлттық экономика министрлігі Салық кодексіне түзетулер пакеті аясында осы нормаға қайта оралуды жоспарлап отыр ма деп сұрады.
Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин авиаотынға қатысты мысалдың шынымен де өзекті екенін айтып жауап берді.

"Авиаотынға ҚҚС-ты алып тастағанда, басты мақсаттың бірі авиабилет бағасын арзандату болды. Қалай болғанда да, жауапты салалық мемлекеттік орган осылай мәлімдеген еді", - деді Әмрин.

Ол 2027 жылдан бастап республикалық бюджет жобасымен бірге депутаттарға салық шығыстары туралы есеп ұсынылатынын атап өтті. Онда берілген салық жеңілдіктерінің тиімділігіне талдау жасалады.

"Біз бұл мәселені бақылауға аламыз. Бұл осы жеңілдіктің күшін жою туралы бастама көтеруге негіз болуы мүмкін", - деді бірінші вице-министр.

Осыдан кейін Мәжіліс спикері Ерлан Қошанов Базарбекке қарап:

"Есте сақтау қабілетіңіз жақсы екен", - деді.

Содан кейін Базарбек министрліктің дәл осы заң жобасы аясында түзетулермен келу жоспары бар-жоғын нақтылады.

"Сіз менің сұрағыма жауап бермедіңіз. Қазір бізде бірегей мүмкіндік бар - дәл қазір бізге депутаттар бастамашы болған заң жобасы түсіп жатыр. Үкімет экономикалық жағдайды зерттеп, өз ұсыныстарын енгізе алар еді. Сіздердің статистикаларыңыз бойынша бәрі тамаша, бірақ іс жүзінде біз кейде мүлдем басқа көріністі байқаймыз", - деді депутат.

Әмрин түзетулер жоспарланып отырғанын айтты.

"Иә, әрине, жоспарлап отырмыз. Күзде біз сіздерге заң жобасымен Құрылтайға келеміз", - деді ол.

Бұл ретте бірінші вице-министр жарты жылдық мониторинг туралы сөзінен айнымайтынын мәлімдеді. Оның айтуынша, 1 қаңтардан бері әлі жарты жыл өткен жоқ, ал жеңілдетілген декларация бойынша салық кезеңі 6 айды құрайды. Жарты жылдың қорытындысы бойынша төлем мерзімі 25 тамызда келеді, содан кейін ғана талдау жасауға болады, деді Әмрин.
Мән-жайы
Жаңа Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді. Өзгерістердің ішінде - ҚҚС мөлшерлемесін 16 пайызға дейін көтеру, мобильді аударымдар бойынша жаңа ережелер және жыл басынан бергі қазақстандықтар үшін өзгерістер шолуында жазған басқа да салықтық жаңалықтар бар.
Қаңтарда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа Салық кодексіне түзетулер енгізуді тапсырып, кодекстің "киелі кітап емес" екенін және оған өзгерістер енгізуге болатынын айтқан. Осыдан кейін үкімет жаңа нормаларға біртіндеп көшуді қамтамасыз етіп, бизнес пен халықтың ұсыныстарын жинақтауы тиіс жобалық кеңсенің жұмысы туралы хабарлаған болатын.
Кейінірек біз Салық кодексіне қайтадан түзетулер енгізілуі мүмкін екенін жазғанбыз. Ол кезде үкімет кодекс бойынша түсіп жатқан ұсыныстар талданып жатқанын, ал олардың бір бөлігі құжатты одан әрі пысықтау кезінде ескерілуі мүмкін екенін атап өткен.