WSJ: Προς «ναυάγιο» οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν – Τα πυρηνικά και οι κυρώσεις παραμένουν τα βασικά «αγκάθια»
Σε κρίσιμη καμπή φαίνεται πως εισέρχονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τις δύο πλευρές να απομακρύνονται –έστω προσωρινά– από το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Παρά το κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας που είχε διαμορφωθεί τις προηγούμενες ημέρες, οι συνομιλίες φαίνεται να έχουν «παγώσει» σε καίρια ζητήματα, με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και το καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων να παραμένουν τα βασικά σημεία τριβής.
Οι διαφωνίες στο επίκεντρο των συνομιλιών
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, οι διαμεσολαβητές κάνουν λόγο για μια διαδικασία έντονων πιέσεων εκατέρωθεν, χωρίς ωστόσο να έχει διαμορφωθεί κοινός τόπος για οριστική συμφωνία. Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, φέρεται να έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε βεβιασμένες κινήσεις, υπογραμμίζοντας πως θα επιδιώξει μόνο μια «ουσιαστική και ισχυρή συμφωνία» ή, σε διαφορετική περίπτωση, καθόλου συμφωνία.
Το προσχέδιο του μνημονίου κατανόησης
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται ένα αρχικό σχέδιο μνημονίου κατανόησης, το οποίο –εφόσον εγκριθεί– θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσωρινή αποκλιμάκωση και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ εντός 30 ημερών, ενώ στη συνέχεια θα άνοιγε ο δρόμος για πιο εκτεταμένες συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις κυρώσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CBS, το προσχέδιο περιλαμβάνει έξι βασικά σημεία, μεταξύ των οποίων την παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, τη σταδιακή επαναφορά της κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ, τη δέσμευση ότι το Ιράν δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα, καθώς και έναν μηχανισμό διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι τα ζητήματα των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και των κυρώσεων θα εξεταστούν σε επόμενο στάδιο, ανάλογα με την πρόοδο στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Πιέσεις και γεωπολιτικό παρασκήνιο
Τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη εμφανίζονται να επιδιώκουν μια διέξοδο από τη σύγκρουση, αν και για διαφορετικούς λόγους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν τη σταθεροποίηση μιας κρίσης που επηρεάζει την εσωτερική πολιτική σκηνή και τις τιμές ενέργειας, ενώ το Ιράν αναζητά οικονομική ανάσα μετά την έντονη πίεση που έχουν προκαλέσει οι κυρώσεις και η αποσταθεροποίηση της οικονομίας του.
Ιδιαίτερη διάσταση στο διαπραγματευτικό πεδίο προσδίδει το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι η Τεχεράνη εξετάζει το ενδεχόμενο μεταφοράς του στο εξωτερικό, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό θα γίνει προς την Κίνα και με συγκεκριμένες εγγυήσεις από το Πεκίνο. Στο μεταξύ, συνεχίζονται διπλωματικές επαφές με τη συμμετοχή αξιωματούχων από το Ιράν, την Κίνα και το Πακιστάν.
Το εύθραυστο πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας
Παρότι το περίγραμμα μιας πιθανής συμφωνίας φαίνεται να έχει διαμορφωθεί, οι διαφωνίες στα κρίσιμα ζητήματα παραμένουν βαθιές, με αποτέλεσμα το ενδεχόμενο «ναυαγίου» να παραμένει ανοιχτό.
Την ίδια ώρα, νέες πληροφορίες από διεθνή μέσα, όπως το CBS και το Al Arabiya, κάνουν λόγο για ένα υπό επεξεργασία πλαίσιο συμφωνίας που θα προέβλεπε την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ εντός 30 ημερών και μια σταδιακή αποκλιμάκωση των στρατιωτικών εντάσεων, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση όλων των όρων.
Το αν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν τελικά σε μια συμφωνία ή σε οριστική κατάρρευση, παραμένει –προς το παρόν– ανοιχτό ερώτημα με έντονο γεωπολιτικό βάρος.