Η μετανάστευση είναι ανθρώπινη ιστορία

«Οταν μιλάμε για αντιδημοκρατικές δυνάμεις, η Ρωσία είναι ο μεγάλος εχθρός μας. Το πρόβλημα είναι ότι ένας μεγάλος εχθρός έχει αρχίσει να αναδύεται από μέσα μας, και πρόκειται για τους ξένους που έχουν έρθει στην Ευρώπη· πρόκειται για τους υποστηρικτές της Χαμάς· πρόκειται για άτομα που διαπράττουν τρομοκρατικές ενέργειες εναντίον των ευρωπαϊκών κοινωνιών· πρόκειται για άτομα που δεν αναγνωρίζουν τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές μας αξίες· πρόκειται για άτομα που συμπαθούν μερικές από τις πιο σκοτεινές δυνάμεις αυτού του κόσμου. Επομένως, η Ευρώπη απειλείται.

Το πρόβλημα είναι ότι απειλούμαστε τόσο από έξω όσο και, πλέον, από μέσα… Αυτό οφείλεται, δυστυχώς, σε άτομα με ισλαμικό υπόβαθρο που δεν επιθυμούν μια ανοιχτή, ελεύθερη ευρωπαϊκή κοινωνία».

Η δήλωση ανήκει στη σοσιαλδημοκράτισσα πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν.

Στη Δανία των περίπου 6 εκατομμυρίων κατοίκων, οι μη ευρωπαίοι μετανάστες κάτοικοι είναι περίπου 5%. Αλλό ένα 5% είναι από χώρες της ΕΕ και Αμερικανοί, Καναδοί, Βρετανοί, Ουκρανοί κ.λπ. Από αυτά τα στοιχεία δεν προκύπτει κάποια απειλή για τη Δανία. Πολύ περισσότερο, η αναφορά σε «ισλαμικό υπόβαθρο» δεν μπορεί να τεκμηριωθεί δημογραφικά, αφού η Δανία δεν καταγράφει συστηματικά τη θρησκευτική ταυτότητα των κατοίκων της. Οι διαθέσιμες εκτιμήσεις για το ποσοστό των μουσουλμάνων είναι περίπου 5% εκ των οποίων το 70% είναι δανοί πολίτες.

Το ίδιο πρόβλημα εμφανίζεται και στη Σαξονία-Ανχαλτ, όπου το AfD κατέγραψε εντυπωσιακά υψηλά ποσοστά (43,8%) με μια ισχυρή αντιμεταναστευτική ατζέντα. Το ποσοστό των μη ευρωπαίων μεταναστών είναι περίπου 3%, οι μουσουλμάνοι είναι 2%. Αν μείνουμε όμως μόνο στο αποτέλεσμα ή στα ποσοστά μεταναστών και μουσουλμάνων, χάνουμε τη μεγάλη εικόνα. Πρέπει να δούμε τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, τις διαφορές μεταξύ πρώην Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας και την αίσθηση πολιτικής εγκατάλειψης που έχει διαμορφωθεί σε σημαντικό τμήμα της κοινωνίας.

Σε μια περίοδο που η μετανάστευση έχει μετατραπεί σε πολιτικό όπλο φόβου και μίσους, η τοποθέτηση της Φρεντέρικσεν είναι επικίνδυνη και ανιστόρητη. Η γενίκευση περί «εσωτερικού εχθρού» βάζει στο ίδιο κάδρο μετανάστες, μουσουλμάνους, ακόμη και δανούς πολίτες, υπονομεύοντας την κοινωνική συνοχή.

Η στάση της εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των κεντροαριστερών και αριστερών κομμάτων στην Ευρώπη να απαντήσουν στην ακροδεξιά ρητορική για τη μετανάστευση υιοθετώντας, σε αρκετές περιπτώσεις, μέρος της ίδιας ατζέντας. Η Δανία δίνει τον τόνο: η μετανάστευση αντιμετωπίζεται πλέον πρωτίστως ως πρόβλημα και όχι ως ανθρώπινη ιστορία και δεν έχει θέση σε μια προοδευτική ατζέντα.

Στη Γερμανία, η επικράτηση του AfD επιβεβαιώνει ότι η μετανάστευση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης μιας ευρύτερης πολιτικής μετατόπισης, αποφεύγοντας τα θέματα των ανισοτήτων, την οικονομική ανασφάλεια, την περιφερειακή εγκατάλειψη και την κρίση εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς.

Οταν, στο όνομα της πολιτικής και εκλογικής σκοπιμότητας, απορρίπτουμε αρχές και αξίες, το κόστος για την κοινωνία είναι τεράστιο. Η επίκληση του «εσωτερικού εχθρού» ένα ξεκάθαρα ναζιστικό επιχείρημα έχει βαρύ ιστορικό φορτίο. Η ευρωπαική Δεξιά έχει αποφασίσει να αλλάξει τις ισορροπίες υιοθετώντας την ακροδεξιά ατζέντα στο όνομα του πολιτικού ρεαλισμού. Δυστυχώς, πλέον και πολλά κόμματα της Κεντροαριστεράς ακολουθούν την ίδια λογική. Οταν ο φόβος, ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία μετατρέπονται σε πολιτική κανονικότητα, η δημοκρατία βρίσκεται μπροστά σε έναν επικίνδυνο δρόμο.

Η μετανάστευση δεν είναι ένα πολιτικό πρόβλημα. Είναι ανθρώπινη ιστορία. Και η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερασπιστεί τις αξίες της εγκαταλείποντάς τες.

Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης είναι διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες