Νέες φωτογραφίες σε δημοπρασίες μετά την Καισαριανή
Ο,τι ακολούθησε τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών με κάποιους από τους 200 εκτελεσθέντες κομμουνιστές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 δεν είχε προηγούμενο στην πρόσφατη ιστορία. Συγκλονιστικές εικόνες μετρημένες στα δάχτυλα προκάλεσαν έντονες συζητήσεις, ακόμα και αντιπαραθέσεις, επί μέρες τόσο στο ψηφιακό όσο και στο αναλογικό μας περιβάλλον.
Κως. 10-11-1943. Aιχμάλωτοι πολέμου σπρώχνουν βαρέλια καυσίμων
Επιστολές πολιτικών αρχηγών και πρώην πρωθυπουργών, δηλώσεις από τον Πρόεδρο της Βουλής, υπουργούς, θεσμικούς παράγοντες, τοποθετήσεις ιστορικών, βίντεο με μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν εκείνα τα χρόνια και σχετικά δημοσιεύματα κατέκλυσαν τη δημόσια σφαίρα. Από το ΚΚΕ, αρχειακούς φορείς, πολιτικές οργανώσεις και ιστορικούς διοργανώθηκαν εκδηλώσεις μνήμης, ενημέρωσης, ανάλυσης, ακόμη και τηλεοπτικά πάνελ. Η ιστορία έγινε talk of the town.
Γερμανοί στρατιώτες περισυλλέγουν τα πτώματα των συμπολεμιστών τους στην Ελλάδα το 1941
Απρίλιος 1941. Αοπλοι έλληνες στρατιώτες, μετά τη συνθηκολόγηση ή την παράδοση κάποιου οχυρού, μαζί με Γερμανούς μοιράζονται τσιγάρα
Το υπουργείο Πολιτισμού έδρασε γρήγορα ξεπερνώντας όλα τα εμπόδια και απέκτησε έναντι 100.000 ευρώ τις πολυπόθητες φωτογραφίες, αλλά και το υπόλοιπο υλικό που περιείχε η ονομαζόμενη πλέον συλλογή Χόιερ. Οταν τα τεκμήρια ήρθαν στην Ελλάδα, ακόμα και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός φωτογραφήθηκε κρατώντας τα, σχολιάζοντας σχετικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και για επικοινωνιακούς λόγους.
O Βέλγος συνεχίζει
Δεν ήταν όμως ούτε οι πρώτες ούτε οι μοναδικές φωτογραφίες που βρίσκονταν στην κατοχή του έμπειρου βέλγου έμπορου Τιμ ντε Κράνε, ο οποίος ειδικεύεται στην πώληση ανά τον κόσμο – μέσω δημοπρασιών – υλικού της ναζιστικής περιόδου χρησιμοποιώντας την επωνυμία «Crain’s Militaria».
O Βέλγος συνεχίζει – ακόμα διασημότερος – το έργο του. Μετά την πώληση της συλλογής Χόιερ στο ελληνικό κράτος εξακολουθεί να πουλάει φωτογραφίες που αφορούν την κατοχική Ελλάδα. Το κάνει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, όπως και πριν. Μία-μία σε δημοπρασία μέσω του e-bay σε σχετικά χαμηλές τιμές, οι οποίες αυξάνονται όσο μεγαλώνουν η επισκεψιμότητα και οι αποθηκεύσεις.
Κατεστραμμένα βρετανικά C47 από τη γερμανική αεροπορική επίθεση της 18.9.43 στην Κω. Η φωτογραφία τραβήχτηκε στις 10.11.43 από τους Γερμανούς μετά την κατάληψη του νησιού
Δημοπρατήθηκε από τον βέλγο πωλητή. Εικάζεται ότι έφτασε τα 1.000 ευρώ και είναι από το νεκροταφείο του Κερατσινίου μετά τον βομβαρδισμό του Πειραιά το 1941
Το ερώτημα που τίθεται είναι εύλογο. Η ελληνική πλευρά δεν ζήτησε όλο το υλικό που είχε στην κατοχή του και αφορά την Ελλάδα εκτός από το άλμπουμ με τις φωτογραφίες της Καισαριανής; Εύκολα μπορεί να απαντήσει κανείς ότι οι νέες φωτογραφίες ήρθαν στα χέρια του μετά τη συμφωνία. Βέβαια, δύσκολα θα είχαν τεκμηριωθεί τόσο αναλυτικά σε τόσο λίγο χρόνο. Και πάλι, όμως, δεν θα έπρεπε να είχε προβλεφθεί κάτι τέτοιο ή να υπάρξει και κάποια συμφωνία ό,τι υλικό εντοπίζεται που αφορά τη χώρα μας να καταλήγει με κάποιον τρόπο στο Εθνικό Φωτογραφικό Αρχείο, που έχει ανακοινωθεί ότι θα δημιουργηθεί;
Έλληνες συλλέκτες
Οι περισσότεροι έλληνες συλλέκτες που ενδιαφέρονται για την περίοδο ’41-’44 είχαν ήδη αγοράσει αρκετές φωτογραφίες από τον Τιμ ντε Κράνε σε τιμές από 3 ως 10 ευρώ το κομμάτι και συνεχίζουν να το κάνουν αθόρυβα. Θεωρούν τον Βέλγο έναν από τους πιο αξιόπιστους εμπόρους της συγκεκριμένης περιόδου και υπεύθυνο για τη διάσωση δεκάδων χιλιάδων φωτογραφιών. Δεν είναι όμως μόνο ο Βέλγος, αλλά και άλλοι συλλέκτες ή έμποροι υλικού του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που διακινούν κυρίως φωτογραφίες, αλλά και άλλα τεκμήρια που αφορούν την Ελλάδα με τις επωνυμίες «Giel’s Militaria», «schatzlavre», «matbe-antiquitaeten» κ.ά.
Σίγουρα, οι φωτογραφίες των εκτελέσεων είχαν ειδικό βάρος σε σχέση, ας πούμε, με έναν γερμανό αξιωματικό στα Μετέωρα ή βομβαρδισμένα τοπία ή δρόμους της Αθήνας και μεταγωγικά αεροπλάνα, αλλά δεν παύουν να είναι και αυτές τεκμήρια της Ιστορίας. Ακόμα και από τα μάτια του κατακτητή αποτελούν ιστορικά ντοκουμέντα για τη χώρα μας, αλλά και εξαιρετικά χρήσιμο υλικό για ιστορικούς και μελετητές.