Διπλωματικός πυρετός με φόντο (και) τα ελληνοτουρκικά – Στη Λιβύη για ΑΟΖ η Παπαδοπούλου
Στη δυτική Λιβύη μεταβαίνει σήμερα (10/6) η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου για τον δεύτερο γύρο τεχνικών συνομιλιών μεταξύ Αθήνας και Τρίπολης για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών.
Η προσπάθεια για την οριοθέτηση ΑΟΖ με τη Λιβύη αποτελεί για την Ελλάδα προτεραιότητα, με τις δύο πλευρές να έχουν κηρύξει την εκκίνηση των σχετικών συνομιλιών στην Αθήνα των Σεπτέμβριο του 2025 από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον ασκούντα χρέη υπουργού Εξωτερικών της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης Αλ Ταχέρ Σάλεμ αλ Μπαούρ.
Η σημερινή αποστολή της Αλεξάδρας Παπαδοπούλου είχε κατ’ ουσίαν «κλειδώσει» οριστικά ήδη από τον Απρίλιο, κατά τη δεύτερη, διπλή επίσκεψη Γεραπετρίτη στη Λιβύη, σε Βεγγάζη και Τρίπολη, στο πλαίσιο της διπλωματικής επαναπροσέγγισης που επιχειρεί η Ελλάδα με τη διχασμένη χώρα από τον Ιούλιο του 2025.
Αθήνα και Τρίπολη έχουν συνομολογήσει από τις 27 Απριλίου, κατά την επίσκεψη τότε του επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας, την ετοιμότητά τους ως κράτη με αντικείμενες ακτές να συνεχίσουν τις συνομιλίες για οριοθέτηση ΑΟΖ επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Η δυτική Λιβύη είναι εξάλλου η πλευρά με την οποία η Άγκυρα έχει συνάψει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο με το ενδιαφέρον της Αθήνας να παραμένει έντονο για διατήρηση ενεργών διαύλων επικοινωνίας και συνεργασίας με την πλευρά Ντμπεϊμπά, την ώρα που παράλληλα η Ελλάδα μέσω των αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών (που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον δραστηριοποίησης και στη Λιβύη) προχωρά σε συνεργασίες που έχουν και γεωπολιτικό αποτύπωμα νοτίως της Κρήτης σε ό,τι αφορά τα ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα και τις έρευνες για υδρογονάνθρακες.
Στη σκιά του κυοφορούμενου τουρκικού νομοσχεδίου – που σύμφωνα με τις διαρροές της Άγκυρας θα περιλαμβάνει και το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως μέρος των φημολογούμενων ανυπόστατων διεκδικήσεων της γείτονος – ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα βρεθεί σήμερα στη Σόφια για τη Σύνοδο Κορυφής και την υπουργική συνάντηση της Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEECP).
Στο περιθώριο της διαδικασίας, όπου αντικείμενο των συζητήσεων θα αποτελέσει η ενίσχυση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας, της ασφάλειας και οικονομικής συνεργασίας, ο στενότερος συντονισμός σε βασικά θέματα κοινού ενδιαφέροντος και η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, ο υπουργός Εξωτερικών είναι πιθανό να έχει επαφές με ομολόγους του, με φόντο τόσο τα διμερή όσο και τις τρέχουσες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Σε περίπτωση που όντως δοθεί η ευκαιρία για ένα τετ α τετ με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας είναι δεδομένο πως θα θέσει ζητήματα όπως το επικείμενο τουρκικό νομοσχέδιο (που δεν αναμένεται προν το φθινόπωρο) υπό το πρίσμα του γεγονότος ότι δεν δημιουργείται δίκαιο με μονομερείς ενέργειες και δεν παράγεται κανένα τετελεσμένο. Σε συνδυασμό, βεβαίως, με τις συνέπειες που θα επιφέρει από διεθνείς οργανισμούς για την Τουρκία το να επιλέξει να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση.
Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει πως ούτε συνδιαλέγεται με τον τουρκικό Τύπο αλλά ούτε και εγκαταλείπει τις διαρκείς προσπάθειες για ενεργούς διαύλους με την Άγκυρα καθώς και για μια λειτουργική σχέση που θα μπορούσε προοπτικά να οδηγήσει σε συμφωνία ως προς το εύρος της συζήτησης για την επίλυση της μοναδικής διαφοράς που δεν είναι άλλη από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.