Στο μικροσκόπιο της ΕΕΔΑ παράνομες επαναπροωθήσεις προσφύγων
Συνολικά 21 περιστατικά άτυπων αναγκαστικών επιστροφών, που φέρεται να έλαβαν χώρα στην Ελλάδα κατά την περίοδο Ιανουαρίου 2023 – Δεκεμβρίου 2025, περιλαμβάνει η Ετήσια Εκθεση 2025 της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
Από τα 21 περιστατικά που κατέγραψε ο Μηχανισμός Καταγραφής, 11 αποτελούν περιστατικά που η φυσική απομάκρυνση πραγματοποιήθηκε μέσω του μοναδικού μη θαλάσσιου συνόρου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας που είναι ο ποταμός Έβρος, ενώ 10 περιστατικά αποτελούν φυσική απομάκρυνση που πραγματοποιήθηκε από τα θαλάσσια σύνορα. Αξίζει να σημειωθεί πως η έκθεση βασίστηκε σε 23 προσωπικές μαρτυρίες ενώ ο αριθμός των φερόμενων θυμάτων στα εν λόγω περιστατικά υπολογίζεται κατ’ ελάχιστον σε 359 άτομα, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 94 γυναίκες, 90 παιδιά και 42 άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες. Η δε πλειονότητα των φερόμενων θυμάτων προέρχεται από το Αφγανιστάν.
Σύμφωνα με την Εκθεση, παρότι ο αριθμός των καταγεγραμμένων περιστατικών παρουσιάζεται μειωμένος σε σύγκριση με προηγούμενους καταγραφικούς κύκλους, επισημαίνεται ότι η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ουσιαστικής αντιμετώπισης του φαινομένου.
Διαβάστε επίσης: Ξανά στο στόχαστρο της Frontex για pushbacks σε Εβρο και Αιγαίο
Αντιθέτως, τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η πράξη της φυσικής απομάκρυνσης παρουσιάζει σταθερά αλλά διαφοροποιημένα μοτίβα ανά γεωγραφικό άξονα. Στον Έβρο κυριαρχεί η διασυνοριακή μεταφορά ή η εξώθηση στο μέσο του ποταμού, ενώ στη θάλασσα καταγράφονται πρακτικές εγκατάλειψης σε μη αξιόπλοα μέσα, καταστροφής ή αφαίρεσης των μέσων πλοήγησης και ενέργειες που ενέχουν άμεση διακινδύνευση της ζωής.
Μάλιστα, από τις μαρτυρίες που καταγράφηκαν προέκυψε ποιοτική διαφοροποίηση στη βία που φέρεται να ασκήθηκε στα θύματα, καθώς στα περιστατικά του Εβρου η βία φαίνεται να έχει τιμωρητικό χαρακτήρα και μεγαλύτερη σωματική ένταση, ενώ στα περιστατικά της θάλασσας παίρνει τη μορφή πράξεων παρεμπόδισης της πλευστότητας και της αποβίβασης στα νησιά και χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη επικινδυνότητα, με καταγεγραμμένα θανατηφόρα περιστατικά.