Εκπαίδευση και προπαγάνδα

Το σχολείο, ένας θεσμός επινοημένος και δημιουργημένος  από τους ενηλίκους για τους ανηλίκους, είναι ο χώρος όπου ο παλιός κόσμος υποδέχεται και συστήνεται στους νεοεισερχόμενους σ’ αυτόν. Ετσι ώστε, αφού τον μάθουν, να έχουν την ικανότητα να τον διαχειριστούν και να τον αλλάξουν, όταν έρθει η ώρα τους. Αυτόν τον παλιό κόσμο μέσα στο σχολείο εκπροσωπεί, ως απόλυτη αυθεντία, ο εκπαιδευτικός. Και είναι ακριβώς αυτή η αυθεντία,  που του δίνει το κύρος, για να μεταδώσει στους μαθητές του τη γνώση, για τον κόσμο στον οποίο ήρθαν.

Μία γνώση απολύτως αναγκαία, για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Αφού, χωρίς γνώση, είναι αδύνατη κάθε κριτική σκέψη. Αυτό συνεπάγεται ότι δεν είναι έργο του εκπαιδευτικού να σύρει τους μαθητές  σε κρίσεις για τον κόσμο, προτού τον διδαχθούν και τον γνωρίσουν. Εργο του είναι το ακριβώς αντίθετο: Να τους μάθει τον κόσμο. Οπως είναι.

Και ταυτόχρονα, ως αυθεντικός του εκπρόσωπος, να αναλάβει την ευθύνη του παλιού κόσμου, απέναντι στο παιδί.

Και αφού επιτελέσει το έργο του, να «αποχωρήσει», ώστε να ορίσουν τη ζωή τους οι εκπαιδευμένοι πλέον πρώην μαθητές του. Που πάει να πει πως αν ο εκπαιδευτικός πράξει το αντίθετο και, εκμεταλλευόμενος την αυθεντία που του απονέμει ο ρόλος του, καθοδηγεί τους μαθητές του για να γίνουν πολίτες ενός ουτοπικού μέλλοντος, το οποίο εκείνος ορίζει, στην πραγματικότητα τους «αρπάζει από τα χέρια τη δική τους ευκαιρία για το νέο», όπως συναρπαστικά το είπε η Αρεντ.

Με άλλα λόγια, αναιρεί προκαταβολικά τον δικό τους μελλοντικό ρόλο, στη διαμόρφωση του κόσμου που θα ζήσουν.

Γι’ αυτό ακριβώς  «η εκπαίδευση δεν μπορεί να παίζει κανέναν ρόλο στην πολιτική, αφού η πολιτική έχει να κάνει μόνον με όσους έχουν ήδη εκπαιδευτεί». (Χάνα Αρεντ, «Η κρίση της παιδείας»).

Αυτό σημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί που επιβάλλουν τις δικές τους ιδεοληψίες ή δεισιδαιμονίες στους μαθητές τους, απλώς τους κακοποιούν. Επαναλαμβάνοντας, συνειδητά ή ασυνείδητα, τη γνωστή κακοποίηση των παιδιών, που διέπραξαν όλοι οι ολοκληρωτισμοί της Ιστορίας, μετατρέποντας την εκπαίδευση σε προπαγάνδα. Κάτι που προσβάλλει το δικαίωμα των μαθητών στη γνώση και στην ελεύθερη ανάπτυξη. Τέτοιου είδους προπαγανδιστική κακοποίηση των παιδιών, ζήσαμε την περίοδο της οικονομικής κρίσης.  Οταν «εκπαιδευτικοί», εκμεταλλευόμενοι την αυθεντία τους, μετέτρεψαν ολόκληρα σχολεία, από «καταφύγια της αλήθειας», σε χαλκεία του ψέματος. Αφού, εκμεταλλευόμενοι την έλλειψη πληροφόρησης των μαθητών, τους παρουσίασαν ένα ιδεολογικά επινοημένο «σκιάχτρο», στη θέση του πραγματικού κόσμου.

Με αποτέλεσμα να τους καταστήσουν ευάλωτους σε θεωρίες συνωμοσίας, μισές αλήθειες και ωμά ψέματα (π.χ. ότι δήθεν δεν χρωστάγαμε).

Με τους ίδιους όρους ακολούθησε η «προπαγάνδα των ξυλολίων» και  ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η φαιά προπαγάνδα της «εβραιοφοβίας». Μία αδίσταχτη προπαγάνδα, που εισάγει στην εκπαιδευτική διαδικασία την αντιστροφή του ολοκαυτώματος, με προφανή σκοπό την υποκίνηση μίσους κατά Εβραίων. Κάτι για το οποίο χρησιμοποιούνται όλα τα μέσα. Μέχρι και σχολικές θεατρικές παραστάσεις, όπου εμφανίζονται οι Εβραίοι να αυτοαποκαλούνται  «Τιμημένη Αρια Φυλή», όπως εύστοχα επισημαίνει – και στιγματίζει – ο Κώστας Χαϊνάς, στο έργο του «Η Μάχη των Ιδεών». Ετσι, η αντιστροφή του ολοκαυτώματος είναι τέλεια. Και ακόμη πιο τέλειος ο εξευτελισμός της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Ο Κώστας Κούρκουλος είναι δικηγόρος