ΕΚΤ: Ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ και ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος στη μάχη για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ
Δύο έμπειροι κεντρικοί τραπεζίτες και δοκιμασμένοι σε περιόδους κρίσεων, ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ και ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, προτάθηκαν επίσημα την Παρασκευή από τις χώρες τους για να διαδεχθούν την Κριστίν Λαγκάρντ στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Η επιλογή αυτή, που αφορά την πιο ισχυρή οικονομική θέση της Ευρώπης, θα ενεργοποιηθεί από τον προσεχό Φεβρουάριο. Η ανάδειξη των δύο αυτών προσωπικοτήτων στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα συνέχειας και σταθερότητας στις αγορές, σε μια περίοδο έντονων προκλήσεων για την ευρωζώνη.
«Στην επόμενη συνεδρίασή του στις 9 Νοεμβρίου, το Eurogroup θα αξιολογήσει αυτές τις υποψηφιότητες», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, επιβεβαιώνοντας την έναρξη των επίσημων διαδικασιών. Αν και η τελική απόφαση από τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδέχεται να απαιτήσει εβδομάδες διαβουλεύσεων, η μάχη για την ηγεσία της Φρανκφούρτης έχει πλέον ξεκινήσει με τους δύο επικρατέστερους υποψηφίους να διαθέτουν μακρά και επιτυχημένη θητεία στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.
Ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ θα κληθεί να διαχειριστεί μια ιδιαίτερα εύθραυστη και απαιτητική πραγματικότητα. Η κεντρική τράπεζα συνεχίζει την προσπάθεια αναχαίτισης του πληθωρισμού μέσω της αύξησης των επιτοκίων, ενώ παράλληλα οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους των χωρών της ευρωζώνης ενδέχεται να αναγκάσουν την ΕΚΤ να παρέμβει δυναμικά στις αγορές ομολόγων. Η κατάσταση αυτή περιπλέκεται περαιτέρω από την πολιτική αβεβαιότητα στη Γαλλία, όπου η κυβέρνηση δείχνει απροθυμία ή αδυναμία να λάβει επώδυνα δημοσιονομικά μέτρα για τον περιορισμό του ελλείμματος, προκαλώντας φόβους για μετάδοση των αναταράξεων και σε άλλες ευάλωτες αγορές της γηραιάς ηπείρου.
Το έργο της νέας ηγεσίας γίνεται ακόμη πιο σύνθετο, καθώς η ΕΚΤ θα χάσει δύο από τα πιο σημαντικά στελέχη του εκτελεστικού της συμβουλίου τους επόμενους μήνες. Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, επικεφαλής των λειτουργιών αγοράς, αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου, ενώ ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν, ο οποίος σχεδιάζει τις προτάσεις νομισματικής πολιτικής, ολοκληρώνει τη θητεία του στις 31 Μαΐου. Οι αναλυτές πάντως δεν αναμένουν ριζικές αλλαγές στην κατεύθυνση της τράπεζας, ανεξάρτητα από το ποιος θα επικρατήσει.
Όπως επισημαίνει η Μοντούπε Αντεγκμπέμπο της Jefferies, «σε γενικές γραμμές, ο Κνοτ θεωρείται ελαφρώς πιο “γεράκι” και ο ντε Κος ελαφρώς πιο “περιστέρι”, αν και δεν θα πρέπει να υπερβάλλουμε για τις πολιτικές διαφορές μεταξύ των δύο». Η ίδια πρόσθεσε πως «η ΕΚΤ παραμένει ένας οργανισμός που βασίζεται στη συναίνεση και ο θεσμός είναι μεγαλύτερος από οποιοδήποτε μεμονωμένο άτομο, επομένως δεν αναμένουμε ότι η αλλαγή προέδρου από μόνη της θα μεταβάλει ουσιαστικά τη γραμμή πλεύσης».
Ισορροπίες δυνάμεων
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη διαδικασία επιλογής είναι η κραυγαλέα έλλειψη γυναικείας εκπροσώπησης στα ανώτατα κλιμάκια της ΕΚΤ. Στο 27μελές Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχουν σήμερα μόλις δύο γυναίκες, η Κριστίν Λαγκάρντ και η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, όμως και οι δύο αποχωρούν. Παρόλο που πηγές αναφέρουν ότι η Γαλλία εξετάζει το ενδεχόμενο να προτείνει γυναίκα για κάποια από τις κενές θέσεις της ΕΚΤ, καμία άλλη χώρα δεν έχει ανοίξει δημόσια τη σχετική συζήτηση. Η παράμετρος αυτή είναι κρίσιμη, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αν και δεν διαθέτει δικαίωμα βέτο, έχει καθυστερήσει διορισμούς στο παρελθόν ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την έμφυλη ανισότητα.
Παράλληλα, οι παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας για τις υπόλοιπες κορυφαίες θέσεις αναμένεται να κρίνουν το τελικό αποτέλεσμα. Εάν η Γαλλία εξασφαλίσει τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, η προεδρία είναι πιθανότερο να καταλείξει στον Ολλανδό Κλάας Κνοτ, ώστε να διατηρηθεί η απαραίτητη ισορροπία ανάμεσα στις πιο συντηρητικές και τις πιο προοδευτικές φωνές της τράπεζας. Αντίθετα, εάν η Γερμανία αναλάβει τον ρόλο του επικεφαλής οικονομολόγου, ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος θα έχει το προβάδισμα για την προεδρία.
Η υποψηφιότητα του Κνοτ περιπλέκει επίσης τα πράγματα για την Ολλανδία, καθώς η εκλογή του θα ανάγκαζε τον συμπατριώτη του Φρανκ Έλντερσον να παραιτηθεί από το εκτελεστικό συμβούλιο της ΕΚΤ, δεδομένου ότι η παράδοση υπαγορεύει να μην εκπροσωπείται η ίδια χώρα από δύο μέλη ταυτόχρονα. Μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε τη διαδοχική αντικατάσταση τεσσάρων από τα έξι μέλη του συμβουλίου, ανοίγοντας όμως ταυτόχρονα τον δρόμο στην Ισπανία να διεκδικήσει τη θέση του Έλντερσον, σε περίπτωση που χάσει τη μάχη της προεδρίας.