ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი გაეროს ატომური ენერგეტიკის სააგენტოს ხელმძღვანელს შეხვდა აშშ-თან ბირთვულ მოლაპარაკებამდე

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი 16 თებერვალს გაეროს ბირთვული ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს ხელმძღვანელს, რაფაელ გროსის შეხვდა ვაშინგტონსა და თეირანს შორის ბირთვული დავის გადაჭრის მიზნით დაგეგმილი მოლაპარაკებების წინ, რადგან ორივე მხრიდან კომპრომისის მკაფიო ნიშნები არ არსებობს და აშშ-ის მხრიდან სამხედრო მოქმედებების დაწყების საფრთხეც მოსალოდნელია.

აბას არაყჩიმ შეხვედრამდე თქვა, რომ უნდა განიხილონ ირანის ბირთვულ პროგრამის გარშემო დავა და თავიდან აიცილონ კონფლიქტი.
აშშ-მა და ირანმა ამ თვის დასაწყისში ომანში არაპირდაპირი მოლაპარაკება უკვე გამართეს.

„მე ჟენევაში ვარ სამართლიანი და თანასწორი შეთანხმების მისაღწევად რეალური იდეებით. რაც არ განიხილება ესაა, დამორჩილება მუქარის წინაშე“, - წერდა არაყჩი X-ზე.

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ არაყჩიმ ატომური ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოსთან თანამშრომლობა, ასევე აშშ-თან ბირთვული მოლაპარაკების გარშემო თეირანის ტექნიკური თვალსაზრისი განიხილა სააგენტოს ხელმძღვანელ რაფაელ გროსისთან შეხვედრის დროს.

აშშ-მ ახლო აღმოსავლეთში მეორე ავიამზიდი გაგზავნა და ემზადება ხანგრძლივი სამხედრო კამპანიის შესაძლებლობისთვის, თუ მოლაპარაკებები წარუმატებელი იქნება, განუცხადეს აშშ-ის ოფიციალურმა პირებმა Reuters-ს.

სანამ აშშ შეუერთდებოდა ისრაელს ივნისში ირანის ბირთვულ ობიექტებზე თავდასხმაში, ე.წ. თორმეტდღიანი ომის წინ, ირან-აშშ-ის ბირთვული მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა ვაშინგტონის მოთხოვნის გამო, რომ თეირანმა უარი უნდა თქვას თავის ტერიტორიაზე ურანის გამდიდრებაზე, რასაც აშშ ირანის მიერ ბირთვული იარაღის შექმნის შესაძლებლობად მიიჩნევს. ირანი აცხადებს, რომ თავის ბირთვული პროგრამას მხოლოდ სამოქალაქო მიზნები აქვს.
დაძაბულობას ისიც აძლიერებს, რომ ირანმა 16 თებერვალს სამხედრო წვრთნები დაიწყო ჰორმუზის სრუტეში, რომელიც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი საერთაშორისო საზღვაო-სატრანსპორტო გზაა და ნავთობის ექსპორტის მარშრუტია სპარსეთის ყურის არაბული ქვეყნებიდან, რომლებიც დიპლომატიისკენ მოუწოდებენ მხარეებს.
აშშ-მ და ირანმა ამ თვის დასაწყისში განაახლეს მოლაპარაკებები იმ იმედით, რომ მოაგვარებდნენ ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარე დავას თეირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით, რომელიც ვაშინგტონის, სხვა დასავლური სახელმწიფოების და ისრაელის აზრით, ბირთვული იარაღის შექმნას ისახავს მიზნად. თეირანი ამას უარყოფს.
ვაშინგტონმა სცადა მოლაპარაკებების ფარგლების გაფართოება არაბირთვულ საკითხებზე, როგორიცაა ირანის სარაკეტო არსენალი. თეირანი აცხადებს, რომ მზად არის განიხილოს თავისი ბირთვული პროგრამის შეზღუდვები მხოლოდ სანქციების შემსუბუქების სანაცვლოდ და არ დაეთანხმება ურანის გამდიდრების შეწყვეტას. თეირანი აცხადებს, რომ რაკეტების თემა არ განიხილება.

უნგრეთში ვიზიტის დროს 16 თებერვალს, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა, მარკო რუბიომ, განაცხადა, რომ თეირანთან შეთანხმების მიღწევა რთული იქნება.

ატომური სააგენტო თვეების განმავლობაში მოუწოდებდა ირანს, გაეთქვა, სად გაიტანეს 440 კგ მაღალგამდიდრებული ურანის მარაგი ისრაელ-აშშ-ს დარტყმების შემდეგ, და მიეცა საერთაშორისო ინსპექტორებისთვის სამი ბირთვული - ისრაელის და აშშ-ის მიერ 12-დღიანი ომის დროს დაბომბილი ობიექტის ნატანზის, ფორდოსა და ისპაანის - დათვალიერების საშუალება.
ისრაელის პრემიერმინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ კვირას განაცხადა, რომ გასულ კვირას აშშ-ს პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს უთხრა, რომ ირანთან აშშ-ს ნებისმიერი შეთანხმება უნდა მოიცავდეს ირანის ბირთვული ინფრასტრუქტურის დემონტაჟს და არა მხოლოდ გამდიდრების პროცესის შეჩერებას.