Bentley-ден алтын құймаларға дейін: Ермегияев пен Тоқтабаевтың мүлкі не болды?

Тәркіленген мүлікке не болады және ол соңында қайда кетеді? Tengrinews.kz сотталған екі экс-шенеуніктің – бұрынғы индустрия вице-министрі Тимур Тоқтабаев пен "Астана ЭКСПО-2017" экс-басшысы Талғат Ермегияевтің активтеріне не болғанын анықтап көрді. Олардың ішінде қымбат автокөліктер, жылжымайтын мүлік, компаниялардағы үлестер мен алтын құймалар бар.
Тимур Тоқтабаевтың ісі: автокөліктер, саяжайлар мен алтын құймалар
2023 жылғы 27 қазанда Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық соты Индустрия және инфрақұрылымдық даму экс-вице-министрі Тимур Тоқтабаевты лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдаланғаны үшін кінәлі деп таныды, бұл ауыр зардаптарға әкеп соқтырды.
Айыптау нұсқасы бойынша, шенеунік Қостанай облысындағы ірі кен орнын пайдалану құқығын үлестес компанияға берген. Тергеу мемлекетке келтірілген шығынды 40,6 миллиард теңгеден астам деп бағалады.
Сот оны қауіпсіздігі барынша төмен мекемеде 7 жылға бас бостандығынан айыруға үкім кесті, мүлкін тәркіледі, мемлекеттік қызметте лауазымды қызмет атқаруға өмір бойына тыйым салды, "аға лейтенант" әскери шенінен айырды және Президентке "Ерен еңбегі үшін" медалінен айыру туралы ұсыныс жолдады.
Кейінірек, сол жылдың желтоқсанында, апелляция үкімді қатаңдатты: Тоқтабаевқа қауіпсіздігі барынша төмен мекеменің орнына қауіпсіздігі орташа мекеме белгіленді.
Сот үкім бойынша нені тәркіледі?
Сот бұрынғы вице-министрден келесі активтерін тәркіледі:

Алматыдағы жылжымайтын мүлік: Бостандық ауданының Көкшоқы шағын ауданындағы № 7 жер учаскесі; жер учаскесі, екі қоршауы мен күркесі бар № 23 бау-бақша үйі; жер учаскесі бар № 27 саяжай; "Алма" бау-бақша серіктестігіндегі № 24 жер учаскесі;
Элиталық автомобильдер: Mercedes-Benz Maybach S580 4MATIC және Bentley Bentayga V8 (екеуі де 2021 жылы шыққан);
12 компаниядағы үлестер;
Банк шоттарындағы қаражат пен жалпы салмағы 70 грамм болатын бес алтын құйма.

Бұл ретте сот Тоқтабаев пен оның туыстарына тінту кезінде тәркіленген мүліктің бір бөлігін қайтару туралы қаулы шығарды. Бұл тізімге зергерлік бұйымдар, сондай-ақ Bulova, Gucci және Vacheron Constantin сағаттары енді.
Тоқтабаевтың саяжайлары қалаға берілді
Tengrinews.kz редакциясы Алматы қаласының мемлекеттік активтер басқармасынан экс-вице-министрдің жылжымайтын мүлкінің тағдыры не болғанын анықтады.
Ведомство 2026 жылы басқарма Тоқтабаевтың екі саяжай үйін коммуналдық меншікке қабылдағанын хабарлады.

"Үкімді орындау аясында, Алматы қаласы Әділет департаментінің хабарламалары және Алматы әкімдігінің қаулысы негізінде Бостандық ауданы, "Алма" бау-бақша серіктестігі, 23, 27-үй мекенжайында орналасқан жылжымайтын мүлік нысандары коммуналдық меншікке қабылданып, басқарма атына тіркелді", – деп хабарлады редакция сауалына берген жауапта.

Басқарманың нақтылауынша, барлық заңды процедура аяқталған соң қала бұл жылжымайтын мүлікті коммуналдық тұрғын үй қорына өткізеді.
Сондай-ақ Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті тағы екі нысанның тағдыры туралы хабарлады.
Алматы қаласы Бостандық ауданы Көкшоқы шағын ауданындағы № 7 учаскеде орналасқан аяқталмаған ғимарат 57,9 миллион теңгеге бағаланып, аукционда дәл осы сомаға сатылды.
"Алма" бау-бақша серіктестігіндегі № 24 учаскеде орналасқан тағы бір аяқталмаған ғимарат 2026 жылдың сәуір айында есепке алынды. Қазіргі уақытта оған бағалау жүргізіліп жатыр.
Bentley сатылды, Maybach мемлекетке берілді
2024 жылдың жазында бұрынғы вице-министрге қатысты сот үкімі заңды күшіне енгеннен кейін, Алматы қалалық мемлекеттік мүлік және жекешелендіру департаменті Тоқтабаевтың тәркіленген екі автокөлігін сатуға әрекеттенді.
Әңгіме 104,3 миллион теңгеге бағаланған Bentley Bentayga V8 кроссовері мен құны 79,8 миллион теңге болатын Mercedes-Maybach S580 4Matic седаны туралы болды.
Алғашқы сауда-саттық өтпеді: Bentley бойынша бірде-бір өтінім түспеді, ал Maybach аукционы тоқтатылды.
Электрондық сауда алаңының деректеріне сүйенсек, Bentley бәрібір сатылды. 2024 жылғы 13 тамызда бағаны төмендету аукционы өтті. Бастапқы құны 312,9 миллион теңге және ең төменгі шегі 52,1 миллион теңге болған автокөлік мына бағаға сатылды: 54 711 014 теңге. Элиталық кроссовердің жаңа иесі нақты кім екені порталда жарияланбады.
Фото: e-auction.gosreestr.kz
Сонымен қатар Mercedes-Maybach S580 4Matic сатылмады. 2024 жылғы 14 тамызда Алматы қаласының мемлекеттік мүлік және жекешелендіру департаменті автокөлікті мемлекеттік заңды тұлғаның теңгеріміне өткізді. Бұл ретте Maybach-тың нақты қай ведомствоға немесе ұйымға берілгені ашып айтылмайды.
Фото: sauda.e-qazyna.kz
Фото: sauda.e-qazyna.kz
Компаниялардағы үлестер: миллиондар және аукцион
Сот үкімімен Тимур Тоқтабаевтың 12 компаниядағы үлесі тәркіленді. Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті оның ішінде он компаниядағы үлес сатып алудағы басым құқығын пайдаланған осы серіктестіктердің басқа қатысушыларына сатылғанын хабарлады. Олардың қатарында:

Blackstone Minerals ЖШС-гі 75 пайыз үлес – 75 мың теңгеге бағаланды;
Meld ЖШС-гі 75 пайыз үлес – 75 мың теңгеге;
Zapolat Gold ЖШС-гі 45 пайыз үлес – 845 100 теңгеге;
Iron Copper ЖШС-гі 40 пайыз үлес – 100 теңгеге;
Bradwarden ЖШС-гі 75 пайыз үлес – 75 мың теңгеге;
"ГРК Арал-Төбе" ЖШС-гі 75 пайыз үлес – 75 мың теңгеге;
Genesis project ЖШС-гі 75 пайыз үлес – 75 мың теңгеге;
Stellar Mining ЖШС-гі 38 пайыз үлес – 35,4 миллион теңгеге;
Quantum minerals ЖШС-гі 25 пайыз үлес – 25 мың теңгеге;
T&T Security ЖШС-гі 50 пайыз үлес – 90 мың теңгеге бағаланды.

Ал "Казахстан Финсервис" ЖШС-дегі тағы бір 25 пайыздық үлес 46,4 миллион теңгеге бағаланды. Бұл үлес аукционға шығарылып, 12,3 миллион теңгеге сатылды.
Тағы бір үлестің тағдыры әзірге шешілген жоқ. Әңгіме ASF Capital Ltd жеке компаниясындағы 25 пайыз үлес туралы болып отыр. Қазір мамандар оны бағалау үшін құжаттар жинап жатыр.
Алтын құймалар қайда өткізілді?
Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті Тоқтабаевтан тәркіленген алтынның не болғанын айтты.
2024 жылдың қыркүйегінде жалпы салмағы 70 грамм болатын бес алтын құйма есепке алынды: жалпы салмағы 50 грамм болатын төрт құйма және салмағы 20 грамм болатын тағы бір құйма. Алтын Қазақстан Ұлттық банкінің Кассалық операциялар және құндылықтарды сақтау орталығына тапсырылған.
Талғат Ермегияевтің ісі: пәтерлер, жер учаскелері және көліктер
2016 жылдың маусымында Астанада "Астана ЭКСПО-2017" ұлттық компаниясындағы жымқыру ісі бойынша үкім шықты. Басқарманың бұрынғы төрағасы Талғат Ермегияев аса ірі мөлшерде пара алғаны және өзіне сеніп тапсырылған бөтен мүлікті ысырап қылғаны үшін кінәлі деп танылды.
Сот оны 14 жылға бас бостандығынан айыруға үкім кесіп, жазасын қатаң режимдегі колонияда өтеуді, мүлкін тәркілеуді және мемлекеттік қызметте лауазымдарды атқаруға өмір бойына тыйым салуды белгіледі.
Анықтама: Қылмыстық іске 23 адам тартылды. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметінің мәліметінше, "Астана ЭКСПО-2017" жобасындағы жымқырудың жалпы сомасы 10 миллиард 200 миллион теңгені құрады. Сот Ермегияевтен ұлттық компания пайдасына 5,9 миллиард теңге өндіру туралы шешім қабылдады.
Сондай-ақ Сот Ермегияевтің келесі активтерін тәркіледі:

Жылжымайтын мүлік: Алматыдағы пәтер, Астанадағы пәтер мен жер учаскелері, Тельман кентіндегі жер учаскелері, Алматы облысындағы екі учаске;
6 компаниядағы үлес: "Самбек" ЖШС (30 пайыз), "ТКМ" ЖШС (30 пайыз), "Глобус Алматы" ЖШС (50 пайыз), "Хозутранс" ЖШС (100 пайыз), "Рахат Авто" ЖШС (18 пайыз), "Глобус Астана" ЖШС (50 пайыз);
Элиталық көліктер: Lexus 570 және Mercedes-Benz автокөліктері;
Банк шоттарындағы қаражат пен қолма-қол ақша, 13 мың еуро.

Жер учаскелері мемлекетке өтті
Астананың Активтер және мемлекеттік сатып алу басқармасы Tengrinews.kz сауалына берген жауабында Ермегияев мүлкінің қазіргі мәртебесін нақтылады.

"Астананың мемлекеттік жер қорына 2 жер учаскесі қабылданды. Тәркіленген пәтерлерді қабылдау ҚР Үкіметінің 2002 жылғы 26 шілдедегі № 833 қаулысы негізінде жүзеге асырылады. Басқарма коммуналдық мүлікке иелік ету және билік ету саласындағы басшылықты жүзеге асырады", – деп түсіндірді ведомство.

Ермегияевтің көліктері не болды?
Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті Талғат Ермегияевтен тәркіленген үш автокөліктің тағдыры туралы да айтып берді.
Сөз болып отырған көліктер:

2010 жылғы Lexus LX 570 – 12,6 миллион теңгеге бағаланды;
2009 жылғы Mercedes-Benz S 500 – 8,8 миллион теңгеге;
2014 жылғы Lexus LX 570 – 19,5 миллион теңгеге бағаланды.

Үш көлік те мемлекеттік заңды тұлғаларға берілді. Нақты қай мекемелерге берілгені комитет жауабында көрсетілмеген.
Сотталғандар қазір қайда?
Біз Тоқтабаев пен Ермегияевтің жазасын қайда өтеп жатқанын анықтауға тырыстық. Алайда Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті бұл ақпаратты жариялаудан бас тартты.
ҚАЖК сотталғандар жазасын сот шешіміне сәйкес мекемелерде өтеп жатқанын, ал олардың ұсталу орны туралы мәлімет тек жақын туыстарына берілетінін түсіндірді.
"Дербес деректер және оларды қорғау туралы" заңның 15-бабына және Қылмыстық-атқару кодексінің 93-бабына сәйкес сотталғандардың жеке ісіндегі мәліметтер жариялауға жатпайды, деп хабарлады комитеттен.
Тағы оқыңыз: Жанәбіловтерден тәркіленген көліктер мемлекеттік органдарға берілді