Вучиќ побара од Соренсен поактивно вклучување на ЕУ во дијалогот со Косово

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, објави дека разговарал со специјалниот претставник на Европската Унија за дијалог меѓу Косово и Србија, Петер Соренсен, во Белград за продолжување на дијалогот со поактивно ангажирање на ЕУ.

„Убеден сум дека е во интерес на сите страни да избегнуваат потези што би довеле до понатамошна ескалација и да инсистираат, со посредство на ЕУ, на целосно спроведување на преземените обврски и зачувување на мирот и стабилноста на теренот“, напиша Вучиќ на Инстаграм на 25 февруари.

Во разговор со европскиот претставник, Вучиќ ги повтори своите критики за соработката меѓу Косово, Албанија и Хрватска во областа на безбедноста и одбраната, наведувајќи дека ова „ги зголемува тензиите и ја загрозува безбедноста на српскиот народ“.

Во март минатата година, Албанија, Хрватска и Косово потпишаа декларација во која се наведува дека трите земји ќе соработуваат за зајакнување на безбедноста и стабилноста во Југоисточна Европа, а Вучиќ го опиша овој документ како „воен и офанзивен сојуз против Србите и Србија“, што земјите потписнички го негираа.

Вучиќ, исто така, „изрази загриженост“ во врска со законот за странци и возила, чија целосна примена во Косово треба да започне на 15 март.

Целосната примена на Законот за странци би можела да влијае на функционирањето на здравствените и образовните институции во Косово кои работат според српскиот систем, бидејќи лицата кои немаат косовски документи мора да имаат работна дозвола или лиценца за вршење дејност, за што се поднесува барање до Агенцијата за вработување на Косово.

Европската унија претходно за Радио Слободна Европа изјави дека статусот на здравствените и образовните структури и услуги поддржани од Србија во Косово ќе биде решен во рамките на дијалогот меѓу Приштина и Белград, во согласност со постигнатите договори и законите што се на сила во Косово.

Пред посетата на Белград, Соренсен престојуваше во Приштина каде што, по средбата со косовските претставници, рече дека фокусот на разговорите е подобрување на нормализацијата на односите со Србија.

Косовскиот премиер Албин Курти по средбата изјави дека Косово останува посветено на нормализација на односите со Србија, преку меѓусебно признавање.

РСЕ ја контактираше ЕУ со прашањето дали се планираат состаноци на високо ниво меѓу Косово и Србија во блиска иднина и кои се следните чекори во овој процес.

Во меѓувреме, министерот за надворешни работи и дијаспора на Косово Гљаук Коњуфца го информираше Соренсен за време на неговата посета на Приштина дека Министерството ќе го води процесот на дијалог за нормализација на односите со Србија, кој започна во 2011 година. Сепак, министерството не прецизираше дали Коњуфца ќе биде на чело на тој процес.

Директорот на Канцеларијата за Косово во Владата на Србија, Петар Петковиќ, како одговор на објавата на Косово изјави дека „преговарачот на Приштина во дијалогот, без оглед на кадровското решение, е исклучиво претставник на привремената институција на самоуправа во Приштина“, како што властите во Белград, кои не ја признаваат независноста на Косово, ги нарекуваат институциите на таа држава.

Артан Мухаџири, експерт за политички настани во Косово, за РСЕ изјави дека верува оти префрлањето на дијалогот во Министерството за надворешни работи означува „нов моментум“ и дека во овој процес сè ќе зависи од „подготвеноста за компромис и реализмот“.

Во последните години, Белград и Приштина одржаа неколку рунди преговори на ниво на главните преговарачи, но немало средби на највисоко политичко ниво од септември 2023 година.