Қазақстанда МИБ жұмыс ережелерін қайта қарау ұсынылды

Мүлік иелері бірлестігінің (МИБ) төрағасы үйдің қауіпсіздігі мен жай-күйіне жауапты, бірақ көптеген шешім тұрғындардың өзіне байланысты. Құрылтай депутаты Екатерина Смышляева осы мәселеге назар аударып, МИБ жұмыс ережелері мен олардың төрағаларының жауапкершілігін қайта қарауды ұсынды, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
10 қыркүйекте Құрылтайдың бірінші жалпы отырысында депутат Смышляева Өнеркәсіп және құрылыс министрінің атына сауал жолдап, көппәтерлі тұрғын үйлерді басқару саласындағы жүйелі мәселелерді атап өтті.
МИБ төрағасы үйге жауапты, бірақ барлық шешім оған байланысты емес
Смышляева негізгі мәселелердің бірі ретінде МИБ төрағасының жауапкершілігі мен оның нақты өкілеттіктері арасындағы сәйкессіздікті атады.
Төраға үйдің күтіміне, өрт қауіпсіздігіне және инженерлік жүйелерге жауап береді, алайда көптеген шешім меншік иелерінің дауыс беруіне және тұрғындардың іс-әрекетіне байланысты. Сонымен қатар бақылаушы органдардың талап-арыздары көбіне тікелей төрағаға қойылады.
Депутаттың пікірінше, тексеру парақтары, регламенттер мен әкімшілік рәсімдер көппәтерлі тұрғын үйлерді басқару органдарының нақты өкілеттіктерін әрдайым ескере бермейді.
Тағы бір мәселе МИБ төрағасы қайта сайланғаннан кейін туындайды. Жаңа басшы мемлекеттік, банктік және басқа да жүйелерге өзгерістер енгізу кезінде қиындықтарға тап болуы мүмкін және іс жүзінде бұрынғы төрағаның әрекеттеріне тәуелді болып қалады.
Смышляева құжаттарын уақытылы тапсырғанымен, бас тарту алған ПИК (пәтер иелерінің кооперативі --ред. ескертуі) қайта тіркеу мәселесін бөлек көтерді. Ол 2026 жылғы 12 шілдеге дейін өтінім берген ПИК-терді қайта тіркеуді аяқтауды ұсынды.
МИБ-ке меншік иелері туралы мәліметтерге қол жеткізу мүмкіндігін беру ұсынылды
Сауалда үйлерді басқару органдарының тұрғындар туралы ақпаратқа қол жеткізу мәселесі де қозғалған. Смышляева тіпті апатты жағдайларда да пәтер иесін табу қиынға соғатынын атап өтті. Мәліметтерге қолжетімділік меншік иелерінен берешекті өндіріп алу үшін де қажет.
Осыған байланысты фракция меншік иелерінің электрондық тізілімі мен электрондық дауыс берудің тегін сервисі бар үйді басқарудың бірыңғай цифрлық ортасын құруды ұсынады.
Сондай-ақ МИБ төрағасы ауысқан кезде цифрлық жүйелерге өзгерістер енгізуді автоматтандыру ұсынылады.
Банктер МИБ төрағаларынан әртүрлі құжат талап етеді
Депутат Смышляева банктердің көппәтерлі тұрғын үйлердің шоттарымен жұмыс істеуіне де назар аударды. Қазіргі уақытта екінші деңгейлі банктер шоттарды ашу және жүргізу, уәкілетті тұлғаларды ауыстыру және төрағалардың өкілеттіктерін растау кезінде әртүрлі рәсімдерді қолданып, әртүрлі құжаттар пакетін талап етуі мүмкін.
Мәселені шешу үшін депутат қаржы реттеушісімен бірлесіп, екінші деңгейлі банктердің үй шоттарымен жұмыс істеуінің бірыңғай стандартын әзірлеуді және оның орындалуын қамтамасыз етуді ұсынды.
Тұрғын үй қорын техникалық аудиттеу
Мәселелердің тағы бір блогы күрделі жөндеуге қатысты. Қасбеттерді, шатырларды, лифттерді және инженерлік жүйелерді жөндеу қомақты қаражатты талап етеді, ал ұзақ мерзімді қаржыландырудың қолжетімді тетіктері тек жекелеген өңірлерде ғана жұмыс істеп тұр.
Сонымен қатар сауалда елде тұрғын үй қорының техникалық жай-күйінің жүйелі көрінісі жоқ екені атап өтілген. Онсыз жөндеу жұмыстарының басымдықтарын анықтау және апатты жағдайлардың алдын алу қиын.
Смышляева тұрғын үй қорына техникалық аудит жүргізуге, кейіннен ақпаратты министрліктің цифрлық жүйесіне енгізуге басым тәртіппен қаражат бөлуді ұсынды.
Сондай-ақ Астана мен бірқатар өңір үлгісі бойынша, тұрғындарға қолайлы шарттармен үйлердің күрделі жөндеуіне несие беретін ұйымдардың ауқымын кеңейту ұсынылады.
Смышляеваның пікірінше, өңірлік әкімдіктердегі тұрғын үй қатынастары бөлімдерінің штаттық саны олардың нақты жүктемесіне сәйкес келмейді.

"Тұрғын үй қорын басқару мәселелері өз көлемі бойынша әлдеқашан бөлек қызметтің болуын талап етеді", - делінген депутаттық сауалда.

Осыған байланысты депутат бейінді бөлімшелердің штат санын көбейтуді ұсынды.
Тұрғын үйлердегі дәмханалар мен мейрамханаларды бақылауды күшейту ұсынылды
Смышляева қолданыстағы пайдалану талаптары заманауи тұрғын үй кешендерінің ерекшеліктерін әрдайым ескере бермейтінін айтты. Сөз жеке қазандықтар, күрделі инженерлік жүйелер, контейнерлік алаңдар және басқа да ортақ инфрақұрылым туралы болып отыр.
Оның айтуынша, тұрғын үйлердің ішіндегі коммерциялық нысандар, әсіресе бірінші қабаттардағы дәмханалар мен мейрамханалар бөлек мәселе тудырады. Олар шу, жағымсыз иіс шығарып, инженерлік жүйелерге қосымша салмақ түсіреді.
Фракция тұрғын үйлердің ішінде орналасқан коммерциялық нысандарға қойылатын техникалық, санитарлық және пайдалану талаптарын күшейтуді ұсынды.
Сонымен қатар Смышляева көппәтерлі тұрғын үйлерді басқару саласындағы қолданыстағы ережелер мен әкімшілік рәсімдерге, соның ішінде тексеру парақтарына ревизия жүргізуді ұсынды.
2025 жылдың қазанында Ішкі істер министрі Ержан Сәденов МИБ-ны (мүлік иелерінің бірлестігін) құқық бұзушылықтың алдын алу жүйесіне тарту жоспары туралы айтқан болатын. Оның сөзінше, меншік иелерінің бірлестіктері тұрғын үйлер мен үй маңындағы аумақтарда орын алатын тұрмыстық құқық бұзушылықтардың алдын алуға қатысуы тиіс еді.
МИБ жұмысының ережелеріне енгізілетін өзгерістер үйді басқару органдарының қызметіне қатысты мәселелер сотқа дейін жеткен резонанстық оқиғалар аясында талқыланып жатыр. Осындай мысалдардың бірі - Астанадағы тоғыз қабатты үйдің қасбетінен кірпіш қаптамасы құлап, фельдшер Ұлдана Мырзуанның қаза болу фактісі бойынша қозғалған қылмыстық іс.
Сотталушылар орындығында қайғылы оқиға болған үйдің МИБ төрайымы Сәуле Жұбаниязова отыр. Өткен сот отырысында ол өзін кінәсіз деп санайтынын мәлімдеді.